Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Facebook

Westfries Genootschap » 't Vierkant » 2015 » Nummer 1 » Pagina 4-9

Verenigingsnieuws

Creatief Westfries

Maarten Leegwater
Wai stane nag effies stil bai 't jaar 2014. In 't najaar overleed Maarten Leegwater. Een man die veul betekend het voor 't theater in Westfriesland, vooral in de omgeving van Skagen. Zô was hai van 1975 of programmeur van het Scagon Theater, hai maakte tientalle voorstellinge, 'n revue, voif meziekspelle, 'n teneêlstuk en drie boeke. In 2002 kreeg ie uit hande van oôze stichting de ‘Jan Pannekeetprois’ voor o.a 't meziekspel dat hai skreef over 't leven van Daan Pool. We verlieze in hem 'n heêl creatief (theater)mens.

10 kere in Skagen
De skroifgroepe van Creatief Westfries dreige alle donderdage van de folkloremarkte in Skagen hullie oigen werk voor. Dat is dut jaar op: 2, 9, 16, 23 en 30 juli, 6, 13, 20 en 27 augustus en 3 september. Zet alvast maar in je balboekie. Smiddes tussen ien en drie, meist in Slot Skagen, ken je luistere en meezinge. 't Kost niks, enkeld de vertering is voor oigen rekening. Al is 'r wat aars te doen in 't Slot, den woike we uit nei Igesz. Koik voor sekuritoit effies bai de infermasiekraam, weer of we zitte die dag. En d'r hange ok anplakbiljette.

Skroivendevort
As je zô geniete van alle verhale en roime in 't Westfries, den is 't vezelf merakels as je vaste lezer worre van 't kwartaalblad van de Westfriese skroivers: Skroivendevort. Voor maar 'n tientje in 't jaar kroig je 4 boekies met 'n mooie kaft 'r omheen van Sietse Wiersma en goinige tekenings d'r in van Sietse en van Jaap Hartog. Ien keer in 't jaar komt 'r ok 'n cd met opnames van de skroivers bai. Wul je je opgeve? Of wul je ientje aars zô'n abonnement kedo doen? Bel den effies nei Dia Veelbehr: 0229-245642, of mail heur effies: skroivendevort@tiscali.nl.

Nuw op de website
D'r benne deur RTV Hoorn opnames maakt met Joop van Diepen, die bai 'n paar Westfrieze langs gaat: ‘Effe buurten’ hiet dat pregram. Op de website van 't Genootschap stane onder Creatief Westfries links nei deuze filmstukkies. Geniet van 't dialekt en van wat de mense over de Westfriese cultuur te vertellen hewwe!
De leste nuwtjes en alles wat je wete wulle ken je vinde op: www.westfriesgenootschap.nl.

Diny Kreuk-Breed, bestuurslid Creatief Westfries

Oproep voor PR-vrijwilligers

Voor versterking van ons PR- team zijn wij op zoek naar mensen die het leuk vinden om af en toe achter de PR-kraam van het Westfries Genootschap te staan. Met deze kraam staan wij, behalve op onze eigen bijeenkomsten, op evenementen zoals het Korenfestival in Medemblik en de Landbouwshow in Opmeer. Lijkt u het leuk om het Westfries Genootschap een paar keer per jaar te promoten en, samen met een ervaren kracht, spulletjes vanaf onze kraam te verkopen? Meldt u zich dan aan bij het secretariaat. Uw hulp is zeer welkom!

Feestelijke presentatie van boek Westfriese Families

„Het is goed dat er in onze tijd, waarin we overspoeld worden met berichten uit de gehele wereld, er bij veel mensen een grote belangstelling is voor de eigen afkomst en familiegeschiedenis.” Dat zei voorzitter Jan Smit van het Westfries Genootschap dinsdag 23 december in het Timmermansgildehuis te Hoorn bij de presentatie van het jubileumboek van Stichting Westfriese Families. Smit kreeg uit handen van voorzitter Harold Bos van Westfriese Families het eerste exemplaar overhandigd. Westfriese Families bestaat 60 jaar.
Najaar 1954 is Westfriese Families opgericht als ‘Commissie Westfriese Genealogie en Namenkunde’ van het historisch genootschap Oud West-Friesland te Hoorn. Al snel werd de commissie genoemd ‘Commissie voor Westfriese Genealogie’.
De commissie, actief onder de zinspreuk 'Wie zijn voorgeslacht niet eert, is zijn eigen naam niet weerd’, is in 1976 omgezet in een stichting. Al 60 jaar is Westfriese Families actief in het bevorderen van de genealogie in en buiten Westfriesland.

Als jubileumcadeau heeft Stichting Westfriese Families haar donateurs een speciale uitgave van ons tijdschrift Westfriese Families geschonken. Dit nummer, in de vorm van een boek, bevat de kwartierstaat van negen (oud-)bestuursleden van onze stichting.
Het jubileumboek telt 240 pagina's, is rijk geïllustreerd en bevat de kwartierstaten van Anneke Helder, Evert Grooteman, Jaap Raat, Harold Bos, Jaap van Beek, Ed Dekker, Gré Bakker-Bruijn, Jan de Groot en Cor Langedijk. Het overzicht van vermelde persoonsnamen omvat 26 pagina's.
Bij de presentatie feliciteerde Jan Smit Westfriese Families van harte met het jubileum. Hij sprak de hoop uit dat onze stichting nog vele jaren een bijdrage mag leveren aan het vastleggen van onze regionale geschiedenis.

Voorzitter Harold Bos van Stichting Westfriese Families...
Voorzitter Harold Bos van Stichting Westfriese Families (links) overhandigt voorzitter Jan Smit van het Westfries Genootschap het eerste exemplaar van het Jubileumboek van Westfriese Families. (foto Marijke Smit)

Een aantal oud-bestuursleden was die ochtend aanwezig. Niet aanwezig kon zijn Jan Joosten, wegens ziekte. Helaas kregen wij later het droeve bericht dat Jan op 17 januari op 78-jarige leeftijd is overleden. In 2011 nam hij afscheid als bestuurslid, na liefst 35 jaar. Wij gedenken hem met eerbied. Jan Willem Joosten heeft veel betekend voor Stichting Westfriese Families.

Voor niet-donateurs is het jubileumboek verkrijgbaar voor 12,50 euro, exclusief verzendkosten. Voor meer informatie en bestellingen kunt u contact opnemen met de secretaris. Het emailadres is: secretaris@westfriesefamilies.nl.

Ed Dekker, secretaris

Textiel Overleg

Marker bruidskleding is geen rouwdracht In veel culturen werd bijzondere kleding, zoals bruidskleding, lang bewaard. Vaak omdat men er dierbare herinneringen aan had en omdat bruidskleding vaak van bijzondere, kostbare stoffen was gemaakt. De Marker bruidskleding is terug te voeren op de mode in Holland in de 16e eeuw en werd gedragen tot ongeveer 1960.

Marker bruidskleding. Marker bruidskleding. (foto Leontine Kuijvenhoven)

Op het gebied van de mode was het in de 16e eeuw en nog lang daarna het hof dat de toon zette. Zwart was in de 16e eeuw aan het Spaanse hof de modekleur. De adel, de rijke kooplieden, bestuurders en theologen lieten zich graag in zwarte kleding portretteren. Zwart werd geleidelijk aan beschouwd als de kleur die respect, distinctie en autoriteit symboliseerde. Het was deftig, ernstig, sober en chic. Prachtige stoffen werden gebruikt voor de kleding, zoals fluweel, satijn en zijde.
In heel Waterland en ver daarbuiten kleedden de vrouwen zich in zwart, vooral op hoogtepunten in het leven, zoals een huwelijk. De kleding van de Marker bruid is eigenlijk Waterlandse streekdracht. Vergelijkbare kleding is te zien op de wintergezichten van Hendrick Averkamp (1585-1634). Van Rembrandt zijn er twee tekeningen uit 1632 bekend van een Waterlandse vrouw.
Het jak van de Marker bruidegom is terug te zien bij Hugo de Groot, die eenzelfde jak droeg toen hij in 1621 ontsnapte in de bekende boekenkist uit slot Loevestein. Van Tsaar Peter de Grote is bekend dat hij deze Hollandse kleding liever droeg dan de Russische.
Marker bruidskleding werd nooit voor andere gelegenheden gebruikt, want voor iedere feestdag heeft men op Marken een specifiek kostuum.
Ik hoop hiermee een hardnekkig misverstand te hebben weggenomen. De zwarte bruidskleding uit de 16e eeuw heeft niets te maken met rouwkleding, want het gebruik om zwarte rouwkleding te dragen ontstond in Nederland in de laatste helft van de 19e eeuw onder invloed van het Engelse hof van koningin Victoria.

Neeltje van Altena-Boneveld,
medewerkster Marker Museum

Oproep voor het bezorgen van het Jaarboek

Op 27 juni komt ons Jaarboek uit. De uitgave wordt vanaf begin juli bij de leden bezorgd. Wij zijn op zoek naar bezorgers, met name voor de regio Aartswoud en Hoorn (postcode 1625).
Mocht u zich als bezorger op willen geven, neem dan contact op met het secretariaat. Telefoonnummer: 0229-217121, bereikbaar van dinsdag t/m vrijdag tussen 9 en 12 uur.

Commissie Kap en Dek

Veiling 7 februari 2015
Voorafgaand aan de veiling is het altijd een hectische periode van afspraken maken, de inbrengers ontvangen, de formulieren waarop de kavels per nummer zijn ingedeeld printen en tenslotte de catalogus samenstellen. Maar wat is het ontzettend leuk om dit te organiseren.

In café De Ridder te Berkhout worden de tafels ingedeeld met de ingebrachte kavels, totaal 154 stuks. Gelukkig kunnen we weer een breed assortiment aanbieden: prachtige kappenkanten, antiek kralenwerk, textiel van onderbroek tot wiegenlakentjes, kinderkleding en damasten tafelkleden. De vitrines zijn gevuld met kostbaarheden: een prachtig gouden oorijzer bezet met diamanten, inclusief een ferronnière en veel extra kant, twee zilveren oorijzers en allerlei sieraden. Bijzonder is een bloedkoralen ketting met bijbehorend schilderij van de bekende schilderes Rie Knipscheer.

Van links naar rechts: Lies Smit, Fred Gutker en Jan Salman.
Van links naar rechts: Lies Smit, Fred Gutker en Jan Salman. (foto Dennis Verheul)

De middag begint traditiegetrouw met de kostuumshow. Drie vrouwen showen hun ondergoed en gaan volgend seizoen verder met het maken van een kostuum. Er is een schattig kindje met haar oma in kleding anno 1900. Vijf dames laten kleding uit dezelfde periode zien en twee dames uit de periode 1880-1885. Duidelijk is dat onze bezoekers weer volop genieten van deze show. Dank aan Dirkje Snijders voor het leiden van haar 15e kostuumcursus en aan Hans Verberne die de dames helpt en voorziet van de nodige details om het plaatje compleet te maken.
Na een korte pauze begint de veiling, waarbij notaris Jan Salman van Appel Notarissen te Obdam toeziet op een correcte gang van zaken. Veilingmeester Fred Gutker hanteert de hamer vandaag voor de 20e keer. Het is bovendien de 40e keer dat de veiling op deze locatie wordt georganiseerd in een prachtig verbouwd pand.
Voor een impressie van de veiling verwijzen we u graag naar onze website: NB. De Commissie Kap en Dek organiseert meer activiteiten. Houdt hiervoor de media in de gaten en raadpleeg regelmatig onze website.

Namens de commissie,
Lies Smit

Nieuws van de Bouwhistorische commissie

De leden van de Bouwhistorische commissie hebben het afgelopen jaar diverse panden die gesloopt dreigden te worden, vastgelegd door middel van tekst, tekening en beeld. Alle afgeronde projecten zijn te bekijken op de website van het genootschap onder de knop Bouwhistorie.
Als voorbeeld een bouwkundige beschrijving door Jan Mantel van het voormalige veehouderijbedrijf Fries en Vrij op de hoek van de Middelweg en de A. C. de Graafweg in Opmeer. Het geheel werd in 2014 gesloopt vanwege de uitbreiding van het daarachter gelegen industrieterrein. Het complex bestaat uit een Noord-Hollandse stolp met uitbouw, een vrijstaande veestal, een schuur en een open loods.
De stolp wordt sinds 1979 niet meer bewoond en verkeert in een slechte staat van onderhoud, het geheel geeft daardoor een sterk vervallen indruk.
De stolp wordt gedragen door een dubbel vierkant dat aan de achterzijde overkragend is. De vierkantspalen zijn verschillend van dikte met een gemiddelde afmeting van 30/33 cm. Er zijn geen aanwijzingen aan de houten onderdelen dat er sloop- of scheepshout is gebruikt.
De indeling is voor het grootste deel nog aanwezig met de darsruimte, stalruimten (lange en korte regel), hooiopslag en de oorspronkelijke woningindeling. De stolp Fries en Vrij heeft als bouwjaar 1814 zoals vermeld in het jaarboek 2013 van het Westfries Genootschap.

De oude stolp Fries en Vrij op de hoek van de A.C. de Graafweg-Middelweg in Opmeer, gesloopt in 2014.
De oude stolp Fries en Vrij op de hoek van de A.C. de Graafweg-Middelweg in Opmeer, gesloopt in 2014. (foto Jan Mantel)

De buitengevels zijn in de loop der jaren rondom vernieuwd met verschillende soorten baksteen van dik- en waalformaat die slecht op elkaar aansluiten. De darsdeuren bevinden zich in de achtergevel. De topgevel van de uitbouw is bekleed met damwandprofielplaten. Ook de kozijnen in de gevels rondom zijn van een later type. De gevel van de uitbouw heeft nog de oorspronkelijke steen met een lagenmaat van 4,6 en een koppenmaat van 9,4 cm. Er is een smalle kalkhoudende voeg toegepast wat representatief is voor die periode.
De voorgevel is deels bepleisterd met daarin een steenmotief verwerkt over het gedeelte met het oorspronkelijke metselwerk. De goten zijn rondom van pvc. De dakvlakken bestaan uit stroken (waarschijnlijk asbestcement) golfplaten en zogenoemde onduline golfplaten. Dit zijn teerhoudende kartonachtige golfplaten. Aan de onderzijde van de dakvlakken zijn nog enkele rijen oudhollandse pannen.
De vrijstaande houten stal is van het type dat is gebaseerd op de kassenbouw met een veelvoud aan dakvlakken. Vanwege het onderhoud en de kans op daklekkage wordt dit type stal niet meer gebouwd.
De schuur is vrijstaand en geeft ook een vervallen indruk.
In de stolp heeft tot 1974 het vee gestaan. Daarna is de nieuwe stal in gebruik genomen. Zie ook het artikel ‘Dirk Pijper, van Fries en Vrij: meer schrijver dan boer’ in het jaarboek van 2013.

Midzomeravondwandeling in Twisk

De commissie Kap en Dek van het Westfries Genootschap en de gidsengroep Twisk van het Nut organiseren in samenwerking met de vereniging In 't Pak voor de laatste keer een Midzomeravondwandeling in het monumentale dorp Twisk. Dit evenement vindt plaats op vrijdag 19 juni. De avond heeft als basis de geschiedenis van gewoonten, gebouwen en kostuums. Na een introductie in de kerk van de Protestantse Gemeente Thomas (de voormalige hervormde kerk) nemen ervaren gidsen groepen wandelaars mee om de historie van het dorp te verkennen. Onderweg ontmoeten de wandelaars jonge en oudere dames en heren in Westfries kostuum. Prachtige boerderijen, huizen en andere gebouwen vormen het decor voor de wandeling.

Het programma ziet er als volgt uit:
19.00 uur: inloop in de kerk met koffie en thee
19.30 uur: welkomstwoord, vertelling over de tradities rond midzomernacht en uitleg over het Westfries kostuum
20.00 uur: aanvang historische wandeling in groepen onder leiding van gidsen, de mensen in kostuum verspreiden zich door het dorp
22.00 uur: afsluiting in de kerk met een hapje en een drankje

De kosten bedragen € 6 per persoon, inclusief alle consumpties.
Bij slecht weer is er een binnenprogramma in de kerk.
Adres van de kerk: Dorpsweg 121, 1676 GH Twisk

In verband met parkeerproblemen worden bezoekers verzocht om zoveel mogelijk op de fiets te komen of zo veel mogelijk met meerdere personen in een auto.

Midzomeravondwandeling 2014. Willy Keetman is bezig met haar handwerk (frivolité). Meindert Valenteijn kijkt toe.
Midzomeravondwandeling 2014. Willy Keetman is bezig met haar handwerk (frivolité). Meindert Valenteijn kijkt toe. (foto Jan Smit)

Stichting Projector

Na ruim een jaar intensief werken kon Bert Kölker zijn registratie van foto's die zijn afgedrukt in de jaarboeken van het Westfries Genootschap afsluiten met een digitaal overzicht. Titel: ‘Inventaris van de foto's in de jaarboeken 1926-2013 van het Westfries Genootschap, in beheer van Stichting Projector’.

Op bezoek bij Bert Kölker in Lisse.
Op bezoek bij Bert Kölker in Lisse. Vlnr. Jaap Raat, Joke Terra, Klaas Molenaar, Bert Kölker, Klaas Lageveen. (foto Ron Stolk)

Bert heeft de foto's in een dertigtal rubrieken onderverdeeld, waardoor het nu eenvoudig wordt om foto's terug te vinden. (Zie ook het vorige Vierkant). Van het digitaal bestand zijn een aantal prints gemaakt. Een ervan werd op 22 oktober door een delegatie van het bestuur van Stichting Projector aan Bert in Lisse overhandigd. Het was tegelijkertijd voor Bert zijn afscheid van de werkgroep Inventarisatie en Documentatie. Het werd een gezellige middag met een hapje en een drankje.

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.