Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Westfries Genootschap » Omringdijk » Actueel » 2011 » 13 december

Oorlogsmisdaden tijdens de Slag bij Vronen in 1297

Laatstelijk zijn er skeletten opgegraven uit de middeleeuwen. Skeletten met wonden die aangemerkt kunnen worden ontstaan door oorlogsmisdaden.
Zie de filmpjes van RTVNH met onderaan een radio-interview Bewijs voor bloedige strijd bij Vronen (1297) en het NOS-journaal Resten van Slag bij Vronen ontdekt en audio op Resten West-Friese moordpartij gevonden.

Schoolplaat van Isings met de overmeestering door de edelen op Floris V Schoolplaat van Isings met de overmeestering door de edelen op Floris V

Hoe zat het ook al weer?

Graaf Floris V werd in 1296 vermoord rond zijn Muiderslot.
De Hollanders aasden al eeuwen op Westfriesland. Ze meenden er recht op te hebben. Daar dachten de Westfriezen van de late middeleeuwen anders over. Zij baseerden zich op een Vrijheidsprivilege dat ze zeiden gekregen te hebben van keizer Karel de Grote.
Stormvloeden teisterden Westfriesland in 1287 en 1288. In inktzwarte nachten denderde het water weer over het land. Opnieuw werden grote stukken van Westfriesland weggeslagen, waardoor de Zuiderzee groter werd, de afstand tot Midden Friesland werd vergroot.
De Westfriezen waren murw geslagen, hun weerstand was gebroken. Vele dorpen stonden onder water. Het was een makkie voor de Hollanders om Westfriesland te overmeesteren door varend van boerderij naar boerderij krijgsgevangenen te maken.
Westfriesland werd niet zonder meer ingelijfd. Dat leek graaf Floris V niet verstandig: Westfriesland werd als afzonderlijke heerlijkheid aan het graafschap toegevoegd. Floris noemde zich: graaf van Holland en Zeeland en heer van Vriesland.
Floris werd in 1296 vermoord door zijn eigen edelen.
Door deze moord ontstond er verwarring in Holland. De Westfriezen pakten deze nieuwe ontwikkelingen gretig op door het recht weer in eigen hand te nemen. Ze braken de dwangburcht het Huis te Wijdenes, af en gedeeltelijk de Nuwendoorn bij Enigenburg. Ze heroverden hun vrijheid.
Dit alles konden de Hollanders niet zo waarderen dit riep om wraak, en die zou vreselijk zijn.

De Slag van Vrone geschilderd in 1856 door Rochussen
De Slag van Vrone geschilderd in 1856 door Rochussen

O.l.v. Jan van Renesse, een Zeeuws edelman aan het hof van graaf Jan l werden Hollanders naar Alkmaar gestuurd.
Hoe kan het dat de Westfriezen de beproefde guerrillatechniek verlieten en zich lieten verleiden tot de directe confrontatie. Kwam dit onder invloed van de bisschop van Utrecht die de zijde van de Westfriezen koos? Dit keer kozen de Westfriezen niet voor een hinderlaag, om verscholen tussen het riet, bij het zien van de eerste Hollander erop af te gaan. Geen strategie om de vijand de zompige klei in te lokken. Nee, de Westfriezen kozen stelling op de stevige zandgronden van de Vronergeest. Dat moest wel fout aflopen.

Munnikenweg (Foto Netty Zander)
Munnikenweg (Foto Netty Zander)

Op 27 maart 1297 vond de grote veldslag bij Vronen plaats. De Westfriezen zetten de eerste aanval in, richting Alkmaar, de Hollanders voor zich uitdrijvend. Dat ging goed tot ze de dwangburchten aan de Munnikenweg bereikten. Ze kwamen daar binnen het bereik van de boogschutters. De Hollanders staken met boten het Vronermeer over om de Westfriezen in de rug aan te vallen. Ze sneden de Westfriezen de pas af die zich richting het noorden wilden terugtrekken. Het werd een bloedbad. Er werd vreselijk wraak genomen. De grond was doordrenkt met bloed. Grotendeels alle weerbare mannen van Westfriesland, van alle vier ambachten werden afgeslacht. Het dorp Vronen ging in vlammen op en verdween daarmee voorgoed van de kaart, er mocht niet meer op gewoond worden. De bewoners die nog leefden vestigden zich aan de voet van de Westfriese Omringdijk, nu Koedijk.
Op 7 nov. 1297 werden in Alkmaar de vredesvoorwaarden opgelegd aan de vier ambachten van Westfriesland: Het Hoogwouder ambacht (nu de Vier Noorder Koggen), het Drechtingerambacht, het Niedorper ambacht en het Geestmanner ambacht. Aan de opgestelde oorkonde hechtte elk ambacht zijn zegel en daarmee was Westfriesland definitief zijn onafhankelijkheid kwijt.

Tekst: Netty Zander, bron o.a. ‘Droge voeten op vrije grond’

De oorkonde met de vredesvoorwaarden en zegels van de vier Ambachten
De oorkonde met de vredesvoorwaarden en zegels van de vier Ambachten

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.