Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » WFON » 1995 » Pagina 62

Het molenmakersbedrijf Poland:
een ambachtelijke traditie van 130 jaar in Heerhugowaard (5/9)

Met welk een weemoed de Polanden hun klus aanvingen, bleek uit een gedicht dat de gebroeders hadden gevoegd bij hun inschrijvingsbiljet aan het bestuur van de Polder Waard en Groet:

'Wij hooren hierbij de molen zeggen:
voor een terug van 80jaren
zag men vol verlangen staren
naar het voltooien mijner bouw
Nooit heeft men hiervan gehad berouw
Voor ik hier stond wat gewoel
Alles was een groote waterpoel
En door het toonen mijner krachten
bleef het niet slechts bij verwachtten
En kwam boven vruchtbaar land
waarop men leven in goeden stand
om kort te gaan wat krijg ik nu voor loon
Mag ik nu van U allen
onder sloopershanden vallen?
Met het sieraad van voorheen
spot nu bijna iedereen?
Ach Heeren, laat mij toch leven
Ik ben nog even krachtig als voorheen
En kan nog wel eeuwen dienen
Als gij mij Uw hulp wil lienen
Ik ben nog even vrolijk in mijn doen
Waren wij weleer niet Hollandsch roem?

Ondertekend met. gebr. Poland HHWaard.

Cees Poland bedacht een belangrijke verbetering in de molenbouw. De uitvinding had betrekking op het kruitouw. Het kruitouw wond zich bij sommige molens bij het kruien steeds verder buitenwaarts om de as in zwaar tegen elkaar drukkende en wrijvende gangen (gangen, kammen of staven in een tandwiel). Cees Poland had als middel tegen de daaruit ontstane grote slijtage de kruisas van de Hensbroeker molen voorzien van een niet 'klassieke' rechtsgangig omgaande holle groef, waarin het touw zich legde en minder wreef. Onder molenkenners geldt deze verandering als een 'reuzeverbetering'. De uitvinding van Cees Poland wordt genoemd in het boek 'Molenbouw, het staande werk van de bovenkruiers'. Dit boek van Anton Sipman, een boerenzoon uit de Anna Paulownapolder, verscheen in 1975 en geldt als het standaardwerk op het gebied van de molenbouw.

'Verdekkeren'

Het molenmakersbedrijf van de drie ongetrouwd gebleven gebroeders Poland werd in 1945, kort na de oorlog, overgenomen door een oomzegger. Dat was Johannes Theodorus Poland. Deze Jan Poland (geboren in 1906) is een zoon van Engel Poland en Cornelia de Zeeuw. Engel Poland (1869-1950) is één van de zes zoons van Dirk Poland, de grondlegger van het Heerhugowaardse molenmakersbedrijf.

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.