Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » WFON » 1995 » Pagina 59

Het molenmakersbedrijf Poland:
een ambachtelijke traditie van 130 jaar in Heerhugowaard (2/9)

De ontstaansgeschiedenis van het bedrijf Poland voert terug tot 1865, toen Dirk Poland een 'huis staande aan de omringdijk van de Heerhugowaard ten noorden van de Hondenweg' (de Oostdijk, in buurtschap De Draai) kocht van zijn broer Cornelis. Deze aankoop - 130 jaar geleden - luidde het begin in van het molenmakersbedrijf Poland.

Dirk Poland (1831-1903) was timmerman-molenmaker aan de Draai. Zijn ambachtelijk werk wordt heden ten dage in hetzelfde pand voortgezet door Jan Poland, 'molenrestaurateur'. Diens broers Dirk en Cees vestigden zich als aannemers-molenmakers in Oterleek.

In 130 jaar van molenbouwer tot molenrestaurateur: dit verschil in aanduiding verraadt een ingrijpende ontwikkeling in de waterstaatkundige historie van ons laag gelegen landje. Godzijdank heeft de mechanische bemaling niet alle beeldbepalende wiekendragers doen verdwijnen. Anders had molenmakersbedrijf Poland niet meer bestaan.
Echter, geheel nieuwe molens bouwen - zoals grondlegger Dirk Poland heeft gedaan - zit er voor de broers Jan, Dirk en Cees niet meer in. Een enkele keer herbouw, meestentijds restauraties en herstellingen.

Watermolenaar

Geboren en overleden in Heerhugowaard was Dirk, de eerste molenmaker Poland, aanvankelijk watermolenaar. Hij zat op de meest westelijke van de toen nog vier strijkmolens bij Rustenburg, op de rand van Heerhugowaard. Deze molen, de L., staat er nog, maar is sinds 1941 buiten gebruik. Dirk werkte als molenaar tevens bij zijn enige broer Cornelis (1827-1880). Die had een timmerziaak en schuitemakerijtje aan de Oostdijk. Dirk nam dit in 1865 over.

Dirk Poland is de eerste Poland als molenmaker. Zijn vader was Klaas (1791-1854). Klaas Poland, getrouwd met Bregje Jans Geldebos, was watermolenaar op een van de strijkmolens bij Rustenburg, vermoedelijk molen L., omdat zoon Dirk hem als strijkmolenaar opvolgde. Klaas was een zoon van Cornelis Poland (1757-1826), geboren in Ursem en overleden in Heerhugowaard.

Voor ƒ 1200 kocht Dirk Poland in 1865 de zaak aan de Oostdijk. Zijn broer Cornelis had in 1856 op een publieke verkoping in herberg De Zwaan in Heerhugowaard (thans café De Swan) het huis gekocht voor ƒ 510. Timmerman Cornelis Poland herbouwde het in 1862. Het huidige onderkomen van molenrestaurateur Jan Poland is dus ruim 130 jaar oud.

Met de verhuizing van broer Dirk van de strijkmolen bij Rustenburg naar De Draai vertrok Cornelis naar Heiloo, waar hij een timmermanszaak had overgenomen. Later vestigde hij zich aan de Huygendijk in Oudorp.

Aan De Draai begon Dirk Poland zich meer en meer te richten op de molenmakerij. Hij bouwde in 1896 de nieuwe, en nog bestaande, Dorregeestermolen naar ontwerp van de Zaanse molenbouwers Vredenduin. Deze molen werd geheel in onderdelen gereed gemaakt te Heerhugowaard en naar Uitgeest gebracht.

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.