Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Stemmen Molenprijs Lastdrager.

Archivering » WFON » 1994 » Pagina 129-130

Kroniek van een knokploeg in oostelijk West-Friesland (8/12)

Na Dolle Dinsdag
Ondanks de vele op zichzelf werkende groeperingen die zich met het verzet waren gaan bezighouden, was er in september 1944 toch een redelijke vorm van samenwerking bereikt. Allerlei structuren waren opgezet, mede met het oog op de tijd na de bevrijding die, naar men verwachtte, nu wel gauw zou komen. Er verschenen ambtelijke instructies van de Binnenlandse Strijdkrachten, de BS. Vanuit hoofdkwartieren gingen er berichten naar gewestelijke commandanten. Geleidelijk aan ontstond er een ondergronds bestuur met een eigen leger. In zijn correspondentie onderscheidde het zich alleen door het weglaten van namen. Flip was inmiddels commandant van Sectie IV, een van de zeven secties van Gewest 11.
De tegenstanders gingen zich ook anders gedragen. De eenvoudige NSB-er wachtte er zich wel voor om ongunstig op te vallen. De Duitsers waren ook realistisch geworden. Er was zelfs regelmatig telefonisch contact met de Ortskommandant van Enkhuizen. Tussen de regels door had hij laten blijken dat, als men zich niet al te provocerend gedroeg, hij ook redelijk zou blijven. Zijn tolerantie werd al gauw op de proef gesteld.

De zuivelfabriek in Twisk en de ijsfabriek in Enkhuizen
Een zeer begerenswaardig doel voor de ondergrondse waren de voedseldepots van de Wehrmacht. In gebouwen waar gekoeld kon worden, zoals ijsfabrieken en zuivelfabrieken, lagen grote voorraden vlees en zuivel opgeslagen. Zo ook in de zuivelfabriek van Twisk en in de ijsfabriek in Enkhuizen.

Een buit in natura had een groot voordeel boven papieren en distributiebescheiden. Met voedsel kon er direct aan een vraag voldaan worden. Feitelijk was, na de spoorwegstaking, in Noord-Holland de hongerwinter begonnen. Vooral bejaardenoorden en ziekenhuizen kregen het zwaar. Ook in de grote steden stagneerde de bevoorrading. Bonnen verloren hun waarde; er was geen voedsel meer.
Via de LO's werden de knokploegen ingeschakeld om de royale reserves van de Duitsers te plunderen. De bestellijsten lagen vaak al klaar.

De eerste grote kraak van de groep van Flip was het leeghalen van de zuivelfabriek van Twisk op 10 november 1944. Men wist dat daar een grote voorraad kaas van de Wehrmacht lag opgeslagen.
Vanaf Wervershoof waren twee schuiten op weg gegaan, aan boord de LO-leider van Zwaagdijk Piet (Pierre) Dudink, Piet Schoenmaker en Siem Kok. Naast de fabriek woonde burgemeester Teer.

Oorspronkelijk werd hij in Twisk wel gewaardeerd maar door zich teveel met het Duitse beleid te vereenzelvigen was hij in de fout geraakt. Toen om half elf 's avonds de vaste kern van de KP arriveerde en aan het werk sloeg, ging bij Teer het licht aan. Twee mannen, Ted Laagland en Ko Singer, de laatste in het SD-uniform, werden door Flip naar het woonhuis geleid. Daar werd Teer aangepraat dat de Wehrmacht was begonnen de fabriek leeg te halen omdat een overval van het verzet werd verwacht. De zwaarbewapende Ted en Ko moesten bij de telefoon zitten omdat de Ortscommandant uit Alkmaar kon bellen. De smoes werd geloofd, althans de burgemeester gedroeg zich ernaar. Hij trakteerde de mannen zelfs op hangop.

Toen na twee uur het sein kwam dat de klus was geklaard werd nog even de telefoonlijn doorgeknipt: 8 à 9 ton kaas is die nacht naar Opperdoes gebracht en daar in zuurkoolvaten verstopt.

In de avond van 19 november kwamen rond acht uur, bij Appelhof op de Kuipersdijk te Enkhuizen, de mannen van Flip bijeen: Pierre Dudink, Sjaak Stroet, Kick Böhler, Steef, Joep en Flip zelf. Ook was er in het gezelschap een Andijker, Hielke Bultsma . Andijk had veel onderduikers en de LO daar had de KP gevraagd om de ijsfabriek aan de Zuiderboerenvaart te kraken. Bultsma had door de polder al een route uitgezet met ‘stullenstokken’.en bossen stro.

De gereformeerde Appelhof, verzetsman van het eerste uur, ging voor in gebed. Daarna vertrok de ploeg. Door de tuin van Pijo Sluis, achter de ijsfabriek, kon men ongezien naderen. Twee polderschuiten lagen klaar om de spullen naar Andijk te brengen. Dudink en Bultsma zouden het vervoer regelen. Vanwege het lawaai moesten ze met de kloet tot buiten de vestingwallen varen. Daarna ging het met de motor verder langs de ‘wegwijzers’.in de polder. De buit was zo kolossaal dat het vaartuigen bijna water maakten.

Op maandag verschenen er in Enkhuizen overal aanplakbiljetten waarin burgemeester Broere opsomde wat er werd vermist. Op straffe van ‘de meest strenge maatregelen’.werd de bevolking verplicht om vóór donderdagavond 23 november ten stadhuize de volgende levensmiddelen in te leveren: 15260 eieren, 701 kg vlees, 535 kg worst, 1075 kg boter en 636 verduurzaamde worsten van 1,25 kg elk.

 


Hé, is dat Westfries?

403. Joos (mensen), komen jullie te konkelen (schaften, te ± 10 uur in de voormiddag 'n rustpauze onder 't werk, waarin 'n kop koffie door de baas wordt aangeboden).
Opm.: 'Konkelen' is wel Ned. maar betekent dan knoeien, knoeierijen plegen, kuipen, intrigeren, kwaadspreken, bv.: Door konkelen achter onze rug hebben ze ons die mooie betrekking afgesnoept.

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.