Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Stemmen Molenprijs Lastdrager.

Archivering » WFON » 1994 » Pagina 125-126

Kroniek van een knokploeg in oostelijk West-Friesland (6/12)

De jongens gingen dan ook het park in en inderdaad daar zat een stel. Steef zou de man bedreigen met "Hände hoch" en Joep zou het wapen afpakken. Het viel anders uit. Net toen ze de bank naderden, ging het paar wandelen. Snel handelen was nodig; helaas was de coördinatie zoek. Joep sprong de Duitser op de nek maar de grote vent begon te vechten. Het pistool van Steef ging af en de soldaat viel op de grond. Met meeneming van het gezochte pistool renden de jongens weg, een gillend meisje achterlatend.

De volgende dag verschenen er mannen met honden in de straat waar de jongens woonden. Het werd tijd om te vluchten. Zonder papieren en met de wapens vertrokken ze met de trein richting West-Friesland want daar ergens moest Steefs broer zitten. Door de controlerende Duitsers in de trein werden ze over het hoofd gezien; ze zagen er te jong uit om verdacht te zijn.

Bovenkarspel was het station vanwaar ze dachten het makkelijkst in Onderdijk te komen. Dat was dus het voorlopige eindpunt. In het dorp stapten de jongens een slagerswinkel binnen en vroegen of ze een fiets konden lenen. Al gauw was de slager er achter wat de bedoeling was. Gelukkig was hij van de goede kant. Bovenkarspel was in die dagen een centrum van verzet waar tientallen een schuilplaats hadden gevonden. De familie Mathot, die een belangrijke rol speelde in de LO, werd gewaarschuwd en zo kwamen de jongens onder de hoede van de Westfriese ondergrondse. Hun eerste duikadressen lagen in het Westeinde en Bovenkarspel. Steef kwam bij de familie Kuin. Daar ontmoette hij de latere mevrouw Meyer-Kuin.

Via Ted Laagland werden ze tenslotte voor de knokploeg gerecruteerd.

Het eerste onderkomen
Juist in de periode dat de nieuwe knokploeg operationeel zou worden, vond er boven Hoorn een merkwaardig ongeval in de lucht plaats. Op 7 juli 1944, 's morgens om acht uur, raakten twee B17-bommenwerpers elkaar. Zij waren, met vele tientallen, op weg naar Duitsland. Van alle bemanningsleden kwamen er twaalf om het leven en bereikten er acht met hun parachute de grond. Slechts een van die laatsten, Arthur Brown, slaagde erin zich voor de Duitsers verborgen te houden.
Na een zwerftocht van ongeveer tien dagen langs de spoorlijn en de Zuiderdijk werd hij gevonden bij het erf van de boerderij van Thamis Commandeur aan De Hout bij Venhuizen.
Bij de Commandeurs, een grote familie waarvan de moeder een paar jaar daarvoor was gestorven, stond het leven in het teken van hulp aan de medemens. Hun instelling was sterk anti-Duits - het jongste dochtertje heette Wilhelmientje. Er waren al enige onderduikers, waaronder een Duits jodinnetje. Nadat de kinderen Commandeur de piloot achter een hooi-opper hadden ontdekt, lag het voor de hand om de ondergrondse in te schakelen. De contacten met de LO in Venhuizen waren uitstekend. Via de verzetsman Freek Luider kwam men in contact met Flip Fluitman en zijn ploeg. Al snel werd het voorstel gedaan om de boerderij van Commandeur als het centrale onderkomen van de KP van Flip in te richten.
Arthur Brown werd kort daarna door de koerierster Kokkie Wittebrood naar Alkmaar gebracht. Daar heeft hij nog een rol gepeeld in het Alkmaarse verzet waarna hij via een ontsnappingsroute naar het bevrijde zuiden is gebracht.

Weer een bevrijding uit het raadhuis
Een van de eerste opdrachten van de nieuwe ploeg was een actie die sterk overeenkwam met de bevrijding van Barend Mes in augustus 1943. Het was nu een jaar later en weer zat er iemand die door de bezetter van ‘fraude’.werd verdacht in het Raadhuis van Hoogkarspel opgesloten: Piet Spanjaart.

In het najaar van 1943 had de SD met een geraffineerde operatie, die bekend stond als "Silbertanne", veel onrust veroorzaakt. Als represaille voor het liquideren van gevaarlijke NSB-ers was een moordcampagne begonnen. In de nacht werd bij vooraanstaande burgers, die als anti-Duits bekend stonden, aangebeld. Als de deur openging werd direct geschoten. Ook in West-Friesland veroorzaakte dat slachtoffers. De populaire verzetsarts Wytema werd zo op 2 juni vermoord. De angst in Hoogkarpel en Westwoud was groot, mede door de talloze huiszoekingen. Bij een daarvan was een vervalst paspoort ontdekt en het spoor leidde naar het raadhuis van Hoogkarspel. Daar werd op 25 juli genoemde Spanjaart gearresteerd en in de cel opgesloten.

 


Hé, is dat Westfries?

23. Dat kind lag lekker te spragen in de zon (koesteren, zonder bedekking met dekens). Na 't middageten doet opa altijd 'n tukkie of: tokkie (middagdutje, middagslaapje, sièsta).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.