Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » WFON » 1973 » Pagina 161-162

'Vier Noorder Koggen' en 'Drechterland' na 470 jaar weer één

Eerder verschenen in West-Frieslands Oud en Nieuw, 40e bundel, pagina 161-162.
Uitgave: Historisch Genootschap "Oud West-Friesland", 1973.
Auteur: Volkert J. Nobel.

Volkert J. Nobel

Het ambacht van West-Friesland, genaamd 'De Vier Noorder Koggen' en het ambacht van West-Friesland genaamd 'Drechterland' (een wegschap) vormen sinds 1 januari 1973, met de in 'Drechterland' gelegen polders 'Grootslag', 'Schellinkhout', 'Oosterpolder', 'Westerkogge', 'Drieban' en de polders 'Baarsdorpermeer' en 'Beschoot', een nieuw waterschap 'Westfriesland'.
'De Vier Noorder Koggen' en 'Drechterland': verenigd in een waterschap. In feite niets nieuws onder de zon. De geschiedenis herhaalt zich.
Daarvoor even terug naar het begin van de dertiende eeuw. West-Friesland was toen geheel omgeven door een buitendijk, de nog bestaande Westfriese omringdijk: aangelegd onder leiding van de bewoners van de Abdij van Egmond. De buitendijk beschermde het grotendeels laag gelegen land in het noorden, oosten en zuiden tegen de Zuiderzee (toen nog Flevomeer), in het noordwesten tegen de inham Zijpe, welke in directe verbinding stond met de Noordzee en in het zuidwesten tegen de Schermeer en de Beemster. Via binnendijken was West-Friesland als het ware opgedeeld in vier ambachten. In het westen het Gheestmanherambacht en het Scager- en Nyedorpingherambacht, in het oosten het Houtwoudingherambacht en het Dregtingherambacht. De scheiding tussen de twee westelijke en de twee oostelijke ambachten was het toenmalige riviertje de Wisend: de tegenwoordige ringvaart van de Heerhugowaard langs de Langereis.
De vrijheidslievende Westfriezen waren baas in eigen gebied. Zij duldden geen inmenging, hetgeen graaf Willem II in januari 1256 tot zijn eigen schade nabij Hoogwoud ondervond. Wat graaf Willem II in 1256 niet gelukte, gelukte diens zoon graaf Floris V in 1288 wel. Hij kreeg in hetzelfde jaar, waarin West-Friesland door een overstroming van het Flie definitief van Friesland werd gescheiden, vaste voet in deze regio en een van zijn eerste besluiten was het instellen van dijkbesturen, welke tot taak kregen de dijken regelmatig te onderhouden, waardoor het behoud van West-Friesland tegen overstromingen, dijkdoorbraken e.d. zoveel mogelijk zou kunnen worden verzekerd.
Er werden zogenaamde bannen gevormd. Vier bannen vormden een kogge, vier koggen op hun beurt weer een ambacht. Tussen 1299 en 1319 werden voorts twee baljuwschappen ingesteld: een Westerbaljuwschap van Kennemerland en West-Friesland (omvattende het gebied van het Gheestmanherambacht en het Scager- en Nyedorpingherambacht) en het Oosterbaljuwschap (omvattende het Houtwoudingherambacht - later 'De Vier Noorder Koggen' genoemd - en het Dregtingherambacht). Voor de beide baljuwschappen werd een algemeen bestuur samengesteld, bestaande uit een baljuw (die tevens optrad als dijkgraaf) en heemraden. De functies van baljuw en dijkgraaf werden nadien gescheiden, hetgeen in 1492 resulteerde in naamswijziging van Oosterbaljuwschap in Oosterdijkgraafschap, maar ook onder deze nieuwe naam bleven 'De Vier Noorder Koggen' en 'Drechterland' verenigd. De scheiding van beide ambachten vond pas plaats in 1503.
Het zou 470 jaar duren voordat ze wéér werden verenigd: in één nieuw waterschap 'Westfriesland'.

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.