Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Archivering » Westflinge » 2008 » 14 mei

De lach van Corrie van Twuiver in de klas, 1930

Westflinge
De rubriek Westflinge richt de schijnwerper op het verleden van West-Friesland met een actuele aanleiding. Vandaag aandacht voor de openbare lagere school van Twisk.
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 14 mei 2008.)

Door Ed Dekker

TWISK – Alleen Corrie van Twuiver kijkt met een glimlach naar de fotograaf. Al haar klasgenoten vinden het een serieuze aangelegenheid, dat vereeuwigen. Meester Klokman, op de achtergrond, denkt er net zo over. Het is, vermoedelijk, 1930. De zesde klas van de openbare lagere school van Twisk op de foto.

De prachtige klassenfoto is opgenomen in het nieuwe jaarboekje van de werkgroep Oud-Twisk. De sfeervolle prent krijgt extra glans als je ziet dat de namen van alle leerlingen bekend zijn. Op deze manier is de oude foto heel waardevol geworden.
De foto is afgedrukt bij de tweede aflevering van de serie ‘Een kijkje in het verleden van de o.l.s. Twisk’. Vier pagina's in het boekje ‘Twisca 2008’ zijn gewijd aan dit onderwerp. De eerste aflevering venscheen vorig jaar. Auteur van de serie is Jack Brouwer. Hij was hoofd van deze school van 1968 tot en met 1994.
O.l.s. Twisk is tegenwoordig openbare basisschool De Klaverwoid. Jack Brouwer putte voor zijn artikelen uitgebreid uit het schoolarchief. De lezers van de jaarlijkse uitgave Twisca krijgen een kijkje in het wel en wee van de school over de periode 1921-1945. De tweed aflevering is gericht op de jaren 1929-1932.
Wie zijn de leerlingen op die mooie foto uit 1930? Van links naar rechts zijn te zien: eerste rij Fem Schoen en Aaf Koopman.
Tweede rij: Arie Mak, Cor Bruin, Gre Sloot, Trien Zijp, Stijn Bruin en Riek Oppenhuis.
Derde rij: Cor Stapel, Gerard Groot, Maarten Reek, Piet Bobeldijk, Corrie van Twuiver en Trien Kooy.
Vierde rij: Jan Oppenhuis, Piet Stapel, Jan Rietvink, Klaas Scheer, Jannie Zwagerman en Corrie Coevert.
Vijfde rij: Dirk Winkel, Jan-Chris Wijdenes, Jo Kroep, Marie Volger en Co Wijdenes.
Achteraan staand: meester M. Klokman.

‘Van bijstand’

Onderwijzer Klokman was in 1929 A.L. van den Berg opgevolgd als hoofd van de school. Zijn jaarsalaris bedroeg 2.996 gulden (inclusief 144 gulden ‘kindertoelage'). De andere twee leerkrachten – ‘onderwijzers van bijstand’ – waren in 1929 de heer E. Hekman en mejuffrouw A.G. Wolf. Zij verdienden ieder 1.242 gulden.
Meester Klokman en zijn collega's verzorgden ook vervolgonderwijs en ontwikkelingscursussen voor de leerplichtvrije jeugd. Dit onderwijs werd drie avonden in de week gegeven, steeds een uur, in de periode van half oktober tot en met half maart.
Soms was de helft van de kinderen afwezig, zo ontdekte Jack Brouwer in de oude notulen over de jaren 1929-1932. Er heerste een mazelenepidemie. Om deze reden werden eens inentingen tegen roodvonk en difterie uitgesteld.

Modder gooien

Schoolhoofd Klokman was ook voorzitter van de ‘Commissie van toezicht op het lager onderwijs en tot wering van het schoolverzuim’. Kort voordat hij de school verliet, in 1932, kreeg hij te maken met een bijzonder geval van schoolverzuim. Leerling Jan Fabriek durfde niet meer op school te komen. Hij had namelijk met modder gegooid naar de zoon van de burgemeester. De heer Klokman ‘had het weer in orde gemaakt’.
Het schoolverzuim had doorgaans een heel andere reden, schrijft Jack Brouwer in de eerste aflevering van zijn serie. Als meest voorkomende redenen noemt hij: onmisbaar bij het boerenwerk en kleren of schoeisel kopen in Hoorn. Soms wisten ouders niet eens dat hun kind naar school moest.
De nieuw wet voor het lager onderwijs was in 1920 van kracht geworden. Deze wet schreef voor dat kinderen tussen de 6 en 13 jaar leerplichtig zijn. Met een commissie moest elke school dat zelf verder regelen.

Tweede klassenfoto

In het recent uitgekomen jaarboekje 2008 van Oud-Twisk staan meer klassenfoto's afgebeeld. In de rubriek ‘Uit de school geklapt’ staat een foto van de klassen 1 en 2 uit 1953. Juf Mekkering is staand achteraan te vinden, in het midden.
Van deze foto zijn niet alle namen bekend. Van links naar rechts staan, achterste rij: Piet Kramer, ? Buwalda, Siep van der Leest, Corrie Wagemaker, Hans Zijp, Dik Metselaar, Nel Metselaar, Elly Stam, Aaftine Koolhaas, onbekend, Juf Mekkering, Hans Schuts, onbekend, Piet Poen, onbekend, Piet Roos, Rinus Klompe en Jannie Weeshoff.
Voorste rij: Ria Zwaan, Corrie Visser, onbekend, onbekend, Frans Schoen, onbekend, Aagje Metselaar, Wijntje Stapel, Marjo Schermer, Jan Kok, onbekend, Auke van Houten, onbekend, Koos Nieman, Jan Metselaar, Trijntje-Marijke Kay en Nel Tuytel.
Wie de ontbrekende namen weet, kan contact opnemen met Oud-Twisk. Secretaris is Piet de Geus, Dorpsweg K 181 in Twisk, telefoon 0227-541627. Het emailadres van de werkgroep is twisca@live.nl.

Zuivelfabriek

Het nieuwe jaarboekje telt 90 pagina's. Aan diverse onderwerpen wordt aandacht besteed. Zoals de familie Donker, de Melchiorhoeve (Dorpsweg K 48), de coöperatieve Stoomzuivelfabriek Twisk, de Timmerboerderij (Dorpsweg K 192) en de plaatselijke rundveefokvereniging.

 


Hé, is dat Westfries?

135. Als je zo af en toe wat aan dat werk doet, kom je er nooit mee klaar, je moet 't loif er an leggen (flink aanpakken, intensief werken).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.