Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek

Landelijk Schoon Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg

Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Westflinge » 2007 » 19 september

De luie bal van kolftopper Piet Swier

Westflinge
De rubriek Westflinge richt de schijnwerper op het verleden van West-Friesland met een actuele aanleiding. Vandaag aandacht voor de kolfsport in Drechterland.
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 19 september 2007.)

Door Ed Dekker

VENHUIZEN – Zijn bal was lui en had klappen nodig. Piet Swier (1921-1999) was gevreesd op alle kolfbanen. De Venhuizer speelde voor ‘Kan Tegen Verlies’ en ‘Aan is Winst’. Hij heeft liefst 39 keer zestig punten geslagen. De meeste kolvers dromen er van om één keer in hun leven zestig punten te slaan.

De prestaties van Piet Swier worden met ontzag genoemd in ‘Het kolfboek van Drechterland’. Dit boek is een uitgave van kolfvereniging Aan is Winst te Venhuizen en is vorige week gepresenteerd. De titel van het boek is pretentieus, maar samensteller Mark Aberkrom uit Venhuizen is ruimschoots geslaagd in de opzet een beeld te schetsen van de kolfsport in de dorpen van de huidige gemeente Drechterland, vroeger en nu.
De verdwenen kolfbanen, de vroegere kolfverenigingen, de drie huidige kolfclubs, de ‘Ploert’ als befaamde kliek van kliekmaker Freek Luider (1908-1995) uit Venhuizen, Piet Burger, André Dekker, Klaas Koedooder, Klaas de Vries en andere Klaas (K.A.J.) de Vries als kolfballenmakers, allerlei aspecten van de kolfsport in Drechterland worden belicht.
Als hoogste klasse kwam Piet Swier uit in de ‘super klas’. Zijn opmerkelijke prestatie van 39 keer zestig punten slaan boekte hij in de periode tussen 1959 en 1965. Deze gegevens in het boek zijn ontleend aan een plakboek dat Piet Swier heeft bijgehouden.

44 toppers van toen

Swier wordt belicht als een van de 44 kolftoppers van vroeger. De verenigingen in Drechterland hebben veel kolftoppers gekend, schrijft Mark Aberkrom. Het alfabetisch opgestelde overzicht begint met Lou Bakker, geboren in 1922 en lid van De Roos in Binnenwijzend, en eindigt met Dirk Zijp (1902-1984). Zijp wordt een ‘dolle kolver’ genoemd.
Diverse keren wisselde hij van vereniging. Iedere keer als er een kolfbaan met bijbehorende vereniging verdween, ging hij spelen in een dorp verder.
Dirk Zijp was lid van Ons Genoegen in Oostwoud, De Roos in Binnenwijzend en Aan is Winst in Venhuizen. Tot de andere kolftoppers behoren Gerrit Bruijn (lid van Onder Ons te Wijdenes, Nederlands kampioen in 1972 met liefst 174 punten), Jo Jansen (clubkampioen in 1969 met 172 punten, was nog nooit vertoond in de geschiedenis van Aan is Winst), Willem Tensen (heeft de vereniging Sta Vast in Schellinkhout opgericht in 1899) en Klaas A.J. de Vries (van 1927 tot 1960 uitbater van café Bantam in Hoogkarspel), oud-voorzitter van de Noordhollandse Kolfbond.

Floralia

Auteur Mark Aberkrom (44) is lid van Aan is Winst. Hij speelt nog maar vier jaar. „Ik kwam er achter dat mijn huis aan de Buurt 90 staat op de plek van het vroegere café De Vergulde Baars. Bij het uitpluizen van de geschiedenis ontdekte ik dat dit café een kolfbaan had. Ik wist helemaal niet wat kolven was. Op de Floralia in Venhuizen maakte ik in het echt kennis met de sport.” Hij was toen verkocht. Mark heeft de schuur bij zijn woning ingericht als kolfmuseum.
De Venhuizer heeft ‘Het Kolfboek van Drechterland’ in een half jaar tijd gemaakt. Dat gebeurde in het jaar onbetaald verlof dat hij – toezichthouder bij effecten- en beleggingsinstellingen – had opgenomen.
Bij de samenstelling kreeg hij medewerking van de historische verenigingen van Blokker, Midwoud/Oostwoud, Venhuizen en Hoogkarspel/Westwoud. Voorts verleenden de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond, Stichting Early Golf en het Westfries Archief te Hoorn bijdragen.

Ter ziele

Door de brand van café De Ruif in Venhuizen in 1996 – de enige kolfbaan in de huidige gemeente Drechterland – dreigde de kolfsport in Drechterland ter ziele te gaan. De drie verenigingen – Kan Tegen Verlies uit Venhuizen, De Leste Klap uit Wijdenes (beide voor dames) en Aan is Winst uit Venhuizen (heren) – weken uit naar Andijk. Zij keerden bijna negen jaar later terug naar de nieuwe kolfbaan van het opgeknapte dorpshuis 't Centrum te Venhuizen.
Ooit telde het huidige Drechterland veertien kolfbanen, alle bij cafés. Ze stonden in Venhuizen (De Vergulde Baars, Landman's Welvaren/De Ruif, De Roode Leeuw), Hem (De Hoop, Het Wapen van Hem), Wijdenes (Het Wapen van Wijdenes), Schellinkhout (Het Wapen van Schellinkhout, De Roode Leeuw), Hoogkarspel (Bantam, De Landbouw), Westwoud (De Lindeboom, Halfweg, De Zeven Groene Boomen) en Oosterblokker (De Witte Eenhoorn). Café De Vergulde Baars in Venhuizen – de plek waar nu Mark Aberkrom woont – verbrandde in 1942. Aan is Winst kolfde daar. Bij deze vereniging speelde de gegoede stand: boeren, grote middenstanders, renteniers. Ook van de andere verdwenen kolfbanen worden allerlei bijzonderheden genoemd.

Alewyn Ott

Een van de negen verdwenen kolfverenigingen was Alewyn. Over deze club uit Hem is weinig meer bekend dan dat ze tussen 1942 en 1949 was aangesloten bij de kolfbond. Oprichter Alewyn Ott noemde de vereniging naar zichzelf. De oudste van de drie huidige kolfverenigingen is Aan is Winst, opgericht in 1874.
Wie wil weten wat een ‘snelloper’ en ‘trage hufter’ is, vindt het antwoord in het hoofdstuk over de kolfballenmakers. De ene bal is de ander niet. Van een bal die kaarsrecht ‘loopt’ tot een ‘barrel’. Als het vilt van een oudere sajetbal (een van de twee soorten kolfballen) begint los te laten, heb je een ‘huppelaar’.
Na het overzicht van de huidige kolfspelers in Drechterland (35 heren en 24 dames) volgt een opsomming van toekomstige kolvers. Van hen – 24 personen – wordt veel verwacht. ‘Zij zullen de toekomst van het kolven veiligstellen’, schrijft Mark Aberkrom. Een van hen is Jaap Swier, zoon van Piet Swier, de man van de luie bal die klappen nodig had.

’Het Kolfboek Drechterland’ is voor 15 euro verkrijgbaar via onder anderen auteur Mark Aberkrom te Venhuizen (mark.aberkrom@yahoo.com) en Freek Jansen eveneens uit Venhuizen, voorzitter van Aan is Winst (j_jansen@quicknet.nl).

 


Hé, is dat Westfries?

323. Op carnaval had ie zich verkleed; hij zag er kakkelollig uit (potsierlijk, belachelijk, als 'n hansworst); de meesten konnen 'm geniesen (herkenden 'm niet eens).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.