Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek

Landelijk Schoon Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg

Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Westflinge » 2007 » 27 juni

‘Nieuwelingen moeten ook weten van de Bangert’

Westflinge
De rubriek Westflinge richt de schijnwerper op het verleden van West-Friesland met een actuele aanleiding. Vandaag aandacht voor de bloeiende Bangert.
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 27 juni 2007.)

Door Ed Dekker

BLOKKER – „Het is goed als ook de bewoners van de nieuwe wijk Bangert-Oosterpolder beseffen dat zij wonen op historisch zeer waardevolle grond.” Ellie Bruijns uit Blokker werkt aan een boek over de geschiedenis van de Bangert, eens een van de mooiste fruitteeltgebieden van Nederland.

‘Van bloeiende Bangert naar bebouwde kom’ wordt de titel van het boek. De uitgave wordt een gezamenlijk project van de Historische Vereniging Blokker en Stichting Historisch Zwaag.
Ellie Bruijns is secretaris van de Historische Vereniging Blokker en verwerkt allerlei aangedragen gegevens en foto's tot een boek van 125 pagina's. De voorinschrijving is geopend.
Het boek beschrijft de ontwikkelingen in het fruitteeltgebied tussen de dorpen Blokker en Zwaag. Dit gebied werd doorsneden door de Bangert, met in het verlengde daarvan de Koewijzend. Daar werd lange tijd op 200 hectare fruit geteeld. Het was het grootste aaneengesloten fruitteeltgebied in West-Friesland. Totaal werd in West-Friesland rond 1900 op 2000 hectare fruit geteeld.

Verkoop aan huis

Vrijwel niets is meer over van de eens zo bloeiende en befaamde Bangert. Bijna alle tuinen moesten het veld ruimen voor woningbouw. Helemaal verdwenen is het fruit niet. Bij bijna elk huis zijn nog wel bessenstruiken te vinden. De verkoop aan huis bloeit.
Met de stadsuitbreiding van Hoorn verdwijnt het vertrouwde aanzicht definitief en gaat het gebied als de wijk Bangert-Oosterpolder een volkomen andere toekomst tegemoet. „Daarom vinden wij het belangrijk om het recente verleden vast te leggen”, aldus Ellie Bruijns. Van vele kanten krijgt zij hulp bij het samenstellen van het boek. Vooral Piet de Boer uit de Kolenbergstraat is hierin bijzonder actief.

Eerste in 1469

De geschiedenis van de Bangert als fruitteeltgebied voert terug naar het midden van de vijftiende eeuw. In het jaar 1469 legde Jan Heesjes er de eerste appelgaard aan, op de hooggelegen gronden tussen Blokker en Zwaag. Veeteelt in dit gebied bleek moeilijk te zijn, mede door de opkomst van de unjer, een hardnekkig onkruid.
Pas in de eerste helft van de negentiende eeuw kwam de fruitteelt in de Bangert tot volle bloei. Rond 1920 werden er vele boomgaarden aangelegd op de langgerekte smalle stukjes grond van soms nog geen twintig meter breed.
Kenmerkend voor de Bangert was vooral de intensieve beplanting van half- en hoogstambomen met een onderbeplanting van bessen. In de pluktijd werden alle kinderen ingeschakeld. De appelen en peren werden verpakt in grote manden en waren hoofdzakelijk voor binnenlands gebruik. De bessen, kruisbessen en hazelnoten werden via verzendhuizen veelal naar Engeland geëxporteerd.
Later werden de karakteristieke tuintjes in de Bangert langzamerhand vervangen door – naar de tijd van toen – moderne tuinen. De struikvormige bomen maakten plaats voor makkelijker te bewerken haagbeplanting. Veel van de oude druivenkassen werden vervangen door hoge en grote warenhuizen waarin veel economischer kon worden gewerkt. De fruitveilingen kwamen in opkomst.

Bergafwaarts

Vanaf ongeveer 2000 ging het bergafwaarts. De kassen en tuinen kwamen in handen van de gemeente Hoorn. Het verval zette langzaam in.
De eerste hoofdstukken van het boek zijn in concept klaar. Aan andere hoofdstukken wordt nog hard gewerkt. Behalve de veranderingen in het gebied worden de vroegere werkzaamheden specifiek per jaargetijde belicht en wordt aandacht geschonken aan de bewonersgeschiedenis per pand. Ook wordt een indruk gegeven van loftuitingen die de Bangert, plaatselijk, landelijk en internationaal ooit ten deel is gevallen.
Het boek verschijnt pas volgend voorjaar. Toch is nu al de voorintekening geopend. Ellie Bruijns: „Wij willen een indruk hebben van de oplage die wij kunnen laten drukken.” Opgave kan via internet (www.historischblokker.nl).
De prijs van ‘Van bloeiende Bangert naar bebouwde kom’ bedraagt bij voorinschrijving 25 euro. Na verschijning is de prijs 29,50 euro. Het boek zal meer dan 250 foto's bevatten.

 


Hé, is dat Westfries?

22. Ik ben drie nachten te warskip geweest (te logeren). We krijgen vandaag twee warskippers (logés, logées).
Volksrijmpje:
Warskippers en vis
Bloiven maar drie dagen fris.

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.