Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Westflinge » 2007 » 6 juni

Van Bos naar Bosch in Nibbixwoud

Westflinge
De rubriek Westflinge richt de schijnwerper op het verleden van West-Friesland met een actuele aanleiding. Vandaag .
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 6 juni 2007.)

Door Ed Dekker

NIBBIXWOUD – Huisschilder en verzekeringsagent. Deze twee beroepen combineerde Jaap Bosch (1915-1988) jarenlang. De Nibbixwouder trad daarmee in de voetsporen van zijn vader Klaas Bosch (1883-1968). De oudste van drie generaties Bosch genoot vooral bekendheid als pauselijk zouaaf, Jacob Bosch (1847-1902).

De familie Bosch uit Nibbixwoud en Wognum wordt beschreven in het tiende jaarboek van historische stichting De Cromme Leeck. Het jaarboek 2007 belicht in 104 pagina's uiteenlopende facetten uit de geschiedenis van de dorpen Wognum, Nibbixwoud en Zwaagdijk-West.
Schrijver van het artikel over de familie Bosch is Nico Bosch uit Spanbroek. Nico Bosch (1951) is de oudste van de acht kinderen van Jaap Bosch en Afra Kraakman. Op 85-jarige leeftijd woont de weduwe Afra Bosch-Kraakman nog steeds op Ganker 16, de vroegere schilderszaak. De winkelruimte blijft de sfeer uitademen van de jaren dat het schildersbedrijf volop werk had.

Eerst Bos

De vroegste generaties Bosch staan te boek als Bos, zo ontdekte auteur Nico Bosch. De toevoeging ch is te danken aan Klaas Bos (1810-1847).
Deze Klaas Bos woonde in Hoogwoud. Vijf van zijn zes kinderen kregen de achternaam Bosch. Veel afstammelingen van Klaas Bos ervaren de ch als een verrijking. Een van hen heeft eens gezegd: „Ik ben trots op mijn naam Bosch met sch. Van school weten wij dat bos alleen met een s een takkenbos is. Bosch met sch betekent woud, waarin het heerlijk vertoeven is. Lekkere verse lucht inademen, genieten van de rust en dennengeur.”
Na de dood van Trijntje Mul uit Abbekerk hertrouwde Klaas Bos met Geertje Schuit uit Wognum. Een van hun zes kinderen is de pauselijk zouaaf, Jacob Bosch. Landbouwer Jacob Bosch, geboren in Hoogwoud, was bijna drie jaar actief voor het pauselijk leger, van oktober 1867 tot april 1870.

Slag bij Mentana

Hij was een van de 3100 Nederlanders die zich in Italië hebben ingezet voor de verdediging van de kerkelijk staat. Zij gaven gehoor aan een oproep van Paus Pius IX. Als jongeman reisde Jacob via Brussel naar Marseille en vandaar per schip naar Rome om de Garibaldisten te bestrijden. Jacob heeft deelgenomen aan de beroemde veldtocht van 1867, de slag bij Mentana.
Jacob Bosch is onderscheiden met het Mentanakruis. Ook is hij gedecoreerd met de bronzen medaille der Romeinse veldslagen. Met hun strijd verdienden de zouaven een volle aflaat voor het nageslacht, tot in de vierde graad.
Alle pauselijk zouaven verloren bij terugkeer in Nederland hun burgerrechten. Zij hadden immers voor een ander land gevochten. Om deze reden voer Jacob vóór zijn huwelijk in 1872 met Neeltje van Diepen uit Wognum meermalen naar de Verenigde Staten en Argentinië als verzorger van het vee van emigranten.
Jacob en Neeltje Bosch woonden in Wognum aan de Kerkstraat en Oosteinderweg en kregen acht kinderen. Hij was polderbode en koster en had een winkeltje met manufacturen en religieuze artikelen, zoals rozenkransen en bidprentjes. Ook was hij verzekeringsagent.
Zoon Klaas (Nicolaas) Bosch, een van de acht kinderen, kocht in 1908 een pand aan het Ganker in Nibbixwoud. Hij begon een schilderszaak. Zijn vrouw Cornelia Appel regelde de administratie. Klaas Bosch was bovendien bijna vijftig jaar, tot 1949, verzekeringsagent.
Voorts maakte hij zich verdienstelijk als koorzanger en commandant van de Vrijwillige Landstorm. De Vrijwillige Landstorm was een soort Nationale Reserve, die in tijd van nood (lees mobilisatie van het reguliere leger) bedoeld was om strategische doelen te bewaken.

V2-raketten

Een van de zeven kinderen van Klaas en Cornelia Bosch-Appel, Jaap, volgde zijn vader op als schilder en verzekeringsagent. In de Tweede Wereldoorlog maakt Jaap bewogen jaren mee in Duitsland. Hij werd in de buurt van Berlijn ingezet bij de productie van V2-raketten. Begin 1945 vluchtte hij lopend. Na de bevrijding kwam hij ziek en ondervoed aan in Maastricht. Door tuberculose heeft hij ruim een jaar in een sanatorium te Groesbeek gelegen.
Het voorste gedeelte van de schilderswerkplaats aan het Ganker is in de jaren zestig ingericht als winkel. Enkele jaren later is naast het woonhuis een nieuw winkelruimte gebouwd.
Vader Klaas en zoon Jaap hadden een of meer werknemers in dienst. Cor Karsten uit Nibbixwoud heeft er jaren gewerkt. Andere personeelsleden waren onder anderen Willem de Bas van de Westerwijzend en Piet Spaans uit Midwoud.
Klaas en Jaap Bosch hebben zich beiden jarenlang bestuurlijk ingezet voor de middenstandsvereniging van Nibbixwoud. Bij elkaar opgeteld zijn ze 55 jaar secretaris geweest.

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.