Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek

Landelijk Schoon Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg

Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Westflinge » 2007 » 9 mei

De Jonge Wacht en Herwonnen Levenskracht

Westflinge
De rubriek Westflinge richt de schijnwerper op het verleden van West-Friesland met een actuele aanleiding. Vandaag aandacht voor de historische vereniging Oud Stede Broec.
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 9 mei 2007.)

Door Ed Dekker

BOVENKARSPEL – Vroeger blijft verwonderen. Historische vereniging Oud Stede Broec heeft in haar nieuwe jaarboek verbazingwekkend veel uiteenlopende geschiedenis gebundeld. Over de plaatselijke afdelingen van Herwonnen Levenskracht, vereniging De Jonge Wacht, een bijzondere zilveren lepel, het verdwenen badhuis.

Het Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek van gisteren – gelukkig een heel rekbaar begrip, gisteren – komt uitgebreid aan bod in het jaarboek 2006. Dit vijftiende jaarboek telt liefst 160 pagina's. De nieuwe uitgave is kortgeleden gepresenteerd.
Het paradepaardje van Oud Stede Broec biedt volop lees- en kijkplezier. De mooiste foto is, zeker weten, die van De Jonge Wacht. De foto uit 1936 heeft een plekje in de rubriek ‘Vergeeld, maar niet vergeten in ... Lutjebroek’ en toont een groep serieus kijkende jongens. De kinderen staan bij Pieter Janszoon Jong, het standbeeld bij de Lutjebroeker kerk.
De Jonge Wacht was een r.-k. jeugdvereniging voor jongens die net de lagere school hadden verlaten. Een soort verkenners, maar minder avontuurlijk. De leden van De Jonge Wacht sliepen niet in tenten. Ze speelden veel in het Patronaat. Soms werd gelogeerd op het kamp in Soesterberg van de landelijke organisatie van De Jonge Wacht.

Levensverhaal pater

Met twintig foto's is het veertien pagina's tellende levensverhaal van pater Piet van der Thiel geïllustreerd. De Lutjebroeker vertrok in 1953 op 20-jarige leeftijd naar Ghana. Hij was een van de acht kinderen van Gerrit en Geertje van der Thiel-Brandsen.
De pater was geboren als Piet Tiet. Rond 1964 heeft de familie haar achternaam veranderd in Van der Thiel. Onder leiding van de missionaris is in Oterkpolu een kerk gebouwd van cementblokken, met ruimte voor achthonderd mensen.
Hij keerde in 1968 terug uit Ghana en werkte gedurende bijna veertien jaar in een parochie te Breda. Sinds 1999 woont hij in een verzorgingshuis te Teteringen.
Jan Kaagman is de laatste secretaris/penningmeester van de afdeling Bovenkarspel van Herwonnen Levenskracht. De afdeling is opgeheven in 1982. Herwonnen Levenskracht was een landelijke organisatie, opgericht in 1913 ter bestrijding van tuberculose. Later breidde de vereniging haar taken uit over andere vormen van gezondheidszorg.

Sonnehaert

Herwonnen Levenskracht beheerde in Zeist de buitenplaats Sonnehaert. De Katholieke Arbeidersbeweging had dit herstellingsoord gevestigd voor arbeiders. Gebukt onder de last van lang en zwaar werk, van een groot gezin en van vaak armelijke levensomstandigheden konden arbeiders in Sonnehaert enige tijd tot rust komen.
Jan Kaagman werd in 1959 lid van het bestuur. Piet Meester was eerst voorzitter, later secretaris.
Het is niet bekend wanneer de afdeling Bovenkarspel is opgericht.
Grootebroek kreeg in 1921 een afdeling van Herwonnen Levenskracht, op initiatief van de R.-K. Landarbeidersbond Sint Deus Dedit. Nic. Sijm was 33 jaar bestuurslid van de afdeling Grootebroek, waarvan een kwart eeuw als penningmeester. Hij stopte in 1963. De opheffing volgde in 1978. Gerrit Koomen was de laatste voorzitter, Cees Schooneman sluit de rij secretarissen af.
Enkele andere onderwerpen in het jaarboek van Oud Stede Broec zijn het badhuis van Broekerhaven, de R.-K. Werkdadige Naastenliefde afdeling Lutjebroek (in 2006 opgeheven na de viering van het eeuwfeest), een opgegraven zilveren lepel uit 1657 (met daarop het stadswapen van Enkhuizen en enkele initialen) en bijna drie eeuwen een warme bakker op de plek van het in 2005 gesloopte pand van bakker Stevers aan de Hoofdstraat in Bovenkarspel.
Ook wordt aandacht geschonken aan de 100-jarige uitvaartvereniging Sint Jozef te Bovenkarspel, familie Visser te Bovenkarspel en de familie Beekman (met de sigarenfabriek in Grootebroek).
Allerlei facetten van het dorpsleven van toen in Lutjebroek, Grootebroek en Bovenkarspel trekken in het jaarboek aan de lezer voorbij. Veel historie die verbazing oproept, op aantrekkelijke wijze verenigd.
Het jaarboek 2006 van historische vereniging Oude Stede Broec is voor 20 euro los verkrijgbaar bij secretaris Ton van Gulik te Bovenkarspel, telefoon 0228-512653 en bij Bruna in winkelcentrum Streekhof. Het lidmaatschap van Oud Stede Broec kost 15 euro. Leden ontvangen het jaarboek gratis (exclusief portokosten). Aanmelden kan via penningmeester Ria Botman, telefoon 0228-511501 (internet www.oudstedebroec.nl).

 


Hé, is dat Westfries?

254. 'n Moerloper is 'n lam of kalf, dat nog bij moer, het moederdier, loopt, dus nog niet ofwonnen is (afgewend). Ook gezegd van iemand die nog ongetrouwd en bij moeder thuis woont.

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.