Westfries Genootschap
Bibliotheek
Westfries Genootschap Bibliotheek Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Bibliotheek » De Speelwagen » 1949 » No. 8 » pagina 249-251

Allemanswerk

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 4e jaargang, 1949, No. 8, pagina 249-251.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.

Nogmaals: Tuinbeelden in Heerhugowaard

In het Februarinummer 1947 van de „Speelwagen” verscheen van de hand van Mr J. Belonje een opstel over bovengenoemde tuinbeelden, welke stonden voor de in 1944 verbrande boerderij „Landzicht” aan de Middelweg, enige minuten noordwaarts van de R.K. Kerk ofwel vanouds „het Punt” te Heerhugowaard. Hierin werd de vraag gesteld: wanneer en door wie zouden die beelden daar geplaatst zijn? Aan de hand van nasporingen, voorzover dat mogelijk was, vermoedde Mr Belonje, dat dit misschien gebeurd was door zekere Heer van de Gronden, overl. 1735.

Toevallig zijn mij hierover enige bijzonderheden bekend. Voor ongeveer 70 jaar (de juiste jaartallen zijn mij niet bekend) werd genoemde boerderij bewoond door zekere Paul Dekker, afkomstig van de boerderij „het Spaanse Huis” aan de Jisperweg in de Beemster; deze heb ik al niet meer gekend.

Mijn vader zou Kerstmis 1948 honderd jaar geweest zijn en heeft in mijn jeugd vele jaren gewoond in de nabijheid van bedoelde boerderij; als schooljongen waren mij deze beelden daar zeer goed bekend. Ik herinner mij nog zeer goed dat ik toendertijd eens aan mijn vader vroeg of deze nu werkelijk „Adam en Eva” waren, zoals algemeen werd gezegd. Hij zei, dat dit niet zo was; hij vertelde mij toen ook, dat hijzelf voor vele jaren, in opdracht van genoemde P. Dekker, deze beelden had gehaald van het dorp Schermerhorn, alwaar zij stonden voor een zeer oude herberg en wie weet hoe lang reeds. Genoemde P. Dekker heeft toen deze beelden geplaatst aan de voormuur van hiergenoemde boerderij, op iedere hoek een.

C. Jongkind

Het gladde pad der minne

Er was eens een boerenknecht, die verliefd werd op de dienstbode van z'n baas. Hij wou haar dit wel eens duidelijk laten blijken, maar het hoge woord lag hem zwaar op de tong. Toen zij samen in de stal zaten te melken kwam het er uit. „Beste Mien”, zei hij, „ik verkeer met je”. Zonder omhaal kwam deze liefdesverklaring er uit, maar of Mien hierop ad rem geantwoord heeft: „Van 't zelfde Krelis”, wist onze zegsman zich niet te herinneren. Ze was waarschijnlijk wel wat verbouwereerd.

Beleidvoller waren de Westfriese jongens, die meisjes inviteerden voor de Hoornse kermis en tactvol vroegen of ze zin hadden mee naar het paardenspel te gaan. Het gladde pad der minne werd door hen behoedzaam betreden.

In vroeger tijd waren de omgangsvormen ten plattelande sterk gebonden aan plaatselijke tradities. Onze bejaarde reisgenoten zullen zich de gebruiken wel herinneren en wij stellen het op hoge prijs als zij deze aan ons mededelen.

Wist u dat het een halve eeuw geleden in Sijbekarspel een vaste gewoonte was, dat op de eerste Zondag na haar indiensttreding een dienstbode een vrijer aan de deur kreeg?
Wij verwachten, dat de tongen wel los zullen komen.

Kinderfolklore
De snoep is van de bon en de jeugd kan 'r hart ophalen aan stoksetout (zoethout); veterdrop en andere heerlijkheden.
Maar toch - waar zijn de dagen van Olim, toen de halve cent nog in ere en ook de kleine klant nog koning was? Toen deze, zich rekkende op de tenen, om boven de toonbank uit te kijken, zijn rijkdom deponeerde. met de woorden, die de Amsterdamse schooljeugd nog lange tijd als aftelversje heeft bewaard:

'n Hallfie balletjes
Voor mijn broertje Gerritje
In een wit papiertje
En een hallfie verom!


(1914).

Of toen vader Zondagsochtends nog in z'n hemdsmouwen riep: „Keesje, wees een grote jongen en haal eens een stuk of wat sigaren bij Jansen op de hoek!” Nog hoort de jeugd het winkelbelletje, als ze voor het spel aftelt op de woorden en de maat van:

Om, bom, bom, bie!
„Een stuiver sigaren”.
„Lichte of zware?”
Om, bom, bom, bie!
Een stuiver van die!”


(Amsterdam, 1931).

Waar moet het heen met de spaarzaamheid van ons volk, die toch met de jeugd moet beginnen, nu Lieftinck klein Duimpje onder onze munten heeft verbannen? En waar met de Amsterdamse gein uit vroeger dagen?

Arie, bombarie, je neus staat krom;
'n Dubbeltje sigaren en een halfie weerom.


(Aftelrijm, 1886).

Hoe lang zullen de meisjes nu bij 't „bochthippen” zingen:

In de tent
Staat een vent
En die roept:
„Sinaasappelen, mooie waar!
Sinaasappelen, bom!
Twee en een halve centen maar!
Sinaasappelen, bom!
Wie koopt, wie koopt,
Wie koopt er van mij?”


(Springtouwversje, A'dam, 1937).

Die „goeie, ouwe tijd komt nooit weerom”. Evemin als die terug is gekomen, toen de Amsterdamse jeugd even vertrouwd was met het vrouwtje met de aalbessen als heden met het ijscomannetje!

Vrouwtje met de besjes -
Vier duitjes, vier duitjes!
Vrouwtje met de besjes -
Vier duitjes een pond!
Doe ze in een mandje
En dans er en dans er
Doe ze in een mandje
En dans er mee rond.


(Kinderrijm, 1894).

M. Z.

Wist u

Dat de Kerkstraat te Alkmaar haar ontstaan te danken heeft aan het feit, dat men hete as en vuil op het kerkhof bracht? De bekende zeevaarder Houtman had er hinder van, omdat zijn erf er aan grensde. Op zijn verzoek werd het kerkhof afgesloten, terwijl H. grond afstond voor een aan te leggen straat. 6 Febr. 1627 kreeg hij voor zijn bemoeiingen voor de tijd van 20 jaren vrijdom van de verpondingen.

H. v. Drunen

 


Hé, is dat Westfries?

428. Die zwager van je is 'n snokkere of: snukkere kerel. Als hij van de partij is, kom je vaak in 'n snokkere situatie (wat eigenaardig, wat buitenissig, meestal met 'n komisch tintje eraan).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2021 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.