Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » De Speelwagen » 1946 » No. 10 » pagina 285-286

Het blauwe juweeltje achter het behang

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 1e jaargang, 1946, No. 10, pagina 285-286.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.
Auteur: P. v. Rooijen.

Dat valt niet mee!... Onze voerman heeft de handen vol. Keurig netjes zakken we dan ook de klucht af en achter ons wipt de oude, gele brug, over de waterkering te Buiksloot, nog wat kreunend na. De oude, gele brug met z'n typische loopsteentjes in een boog.
Aan het einde van de klucht houdt onze voerman in en terwijl we uit de wagen klauteren, valt al dadelijk ons oog op een prachtig oud geveltje. Halfbaksteentjes, halfhout, met een uitgewerkte lijst, keurig in de verf, groen, wit en geelwit. Met grote krulcijfers prijkt het jaartal 1635. Als we even door de wat geelgroene ruitjes een onbescheiden blik werpen, zien we rijk bewerkte plinten en deurkozijnen.
Maar toch ligt deze keer hier ons doel niet. Ons doel ligt even een paar huizen terug, daar... in dat bruingele, het laatste voor de brug.
Ook half steen, half hout. Het is niet zo rijk aan tooi, maar toch echt-Noordhollands, zoals het daar een paar eeuwen heeft getrotseerd.
Men is volop aan het restaureren. Tussen timmer- en metselmateriaal zoeken we ons een weg.
"Mogen we even een kijkje nemen?" vragen we den restaurateur. "Natuurlijk hoor! je gaat je gang maar." En met een gemoedelijke handbeweging voegt hij er nog aan toe: "Het is hier net de zoete inval."
We scharrelen een klein trapje op en staan dan dadelijk voor een oude schouw met prachtige blauwe tegeltjes bezet.
De restaurateur, die toch maar even met ons mee is gelopen, vertelt trots van z'n vondst.
Enkele maanden geleden, bij het wegbreken van kasten, had het timmeren op een bepaalde plaats wat hol geklonken. Voorzichtig was men verder gegaan en na het verwijderen van meer dan twintig lagen behang, kwamen plotseling blauwe tegeltjes te voorschijn.
Dit bleek een fragment te zijn van de oudhollandse tegelschouw, die we hier zien.
De linker en de rechter flank zijn elk vijf tegels breed. Het middengedeelte, ook vijf tegels breed, ligt iets naar achter.
De bovenste drie à vier rijen onder de kap, zijn fijne, matwitte tegeltjes, met in twee overstaande hoeken kleine gaatjes, die hun oorsprong vinden in een oude droogtechniek.
Dan volgt een rij blauwe tegeltjes met fantasievoorstellingen: kerkjes, waterputten, enz. Hieronder, tot op de vloer, links en rechts, blauwe tegeltjes met bijbelse taferelen. Het iets naar achter gelegen middengedeelte is met paarsrose tegels bezet, Waarvan er vier samen gestyleerde bloemmotieven vormen.
Het geheel is ongeveer achttien tegels hoog en vijftien tegels breed. Slechts een enkel tegeltje ontbreekt en de oude ooghaak zit nog stevig op z'n plaats. De kap is, jammer genoeg, ingemetseld en vertimmerd. Links bovenaan beginnen de bijbelse taferelen met een voorstelling uit het paradijs. Dit zou doen vermoeden, dat er misschien een zekere volgorde in het aanbrengen van de voorstellingen was in acht genomen. Niets is minder waar. Tussen voorstellingen uit het Oude Testament vinden we heel genoeglijk taferelen uit het Nieuwe Testament.
Steeds worden we gegrepen door de suggestieve voorstellingen, meestal perspectivisch totaal onlogisch, maar zo rijk van inhoud.
Het altaar bij "de offerande van Isaac" en de tafel bij de geschiedenis van "de kruimkens van 's heren tafel" doen dan ook grappig aan.
De Emmaüsgangers, Jozef en Maria, de geschiedenis van Jona, de kruisiging van Christus, Simson,... enz., het is alles even pakkend weergegeven. Oh!... kijk daar: kinderen die met uitgestoken handen naar Christus toelopen, terwijl de grote kindervriend z'n hand nodigend uitsteekt.
De bouw van de pyramiden, voor de geleerden een probleem, is volgens een van de tegelvoorstellingen totaal geen probleem. Een enkele slaaf met een eenvoudige hijsinrichting speelt het klaar.

Hoeveel kruipgraagjes zullen reeds met hun kleine natte sabbelvingertjes de tegeltjes hebben beduimeld?
Hoeveel kleuters, zullen reeds, met de handjes stijf op de rug, op hun manier studie hebben gemaakt van de voorstellingen?
Hoeveel ouderen zullen reeds hun ogen hebben laten dwalen over dit juweel van juweeltjes? Wij weten het niet. Maar de tegeltjes weten het wel. Ze zeggen het echter niet en dat is om ons te laten raden, om ons te laten zoeken naar het antwoord op deze... en op zovele andere vragen.

P. v. Rooijen

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.

Westfrieslanddag 2019