Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » De Speelwagen » 1946 » No. 3 en 4 » pagina 98-99

Er is niets nieuws onder de zon

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 1e jaargang, 1946, No. 3 en 4, pagina 98-99.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.
Auteur: Kap. B. Voets.

Overal waar je komt, zo zeide me laatst een heer, moet je papieren overleggen. Ze vragen naar je persoonsbewijs, naar je stamkaart, en als het er op aan komt, moeten ze ook nog een bewijs van politieke betrouwbaarheid van de P.O.D. zien. Dat was vroeger heel wat gemakkelijker. Vooral in die oude tijd, waar u zo graag in zit te snuffelen. Toen kon men overal zo komen.

Mijnheer, ik wil u even uit de droom helpen. Het ging vroeger niet zo eenvoudig als u wel dacht. Speciaal in de tijd van de troebelen moest iedereen zich ook behoorlijk legitimeren, anders kwam hij nergens terecht.

U gelooft het misschien niet? Nu ik heb hier enkele van die legitimatie-bewijzen voor me, die in het stadsarchief van Medemblik bewaard zijn. Het eerste briefje is een schrijven van Sibrandus Leo, priester te Berlicurn, gedateerd 9 Sept. 1567, aan de geestelijkheid en het stadsbestuur van Medemblik. Het echtpaar Albert Albertsz en Ancke Berends had zich gevestigd in de stad en de pastoor getuigde over hen „dat si oock noyt sint1 besmet gewest met enigen fremde secte ofte opinien des olden geloven”. Vier soortgelijke legitimaties van ingekomen personen in de stad Medemblik van 1570 treft men nog in het archief aan. En niet alleen in Medemblik, in heel West-Friesland was men op dat punt erg streng geworden. Het stadsbestuur van Hoorn, dat over het algemeen zeer gemakkelijk was, nam de 27e Jan. 1569 deze maatregel „dat men nyemant van buyten binnen dezer stede comende, zal tot poorter ontfangen ten waer saecke dat sy vertoonden certificatie onder 't segel” (Res. Arch. Hoorn, folio 56). Dat de stad Hoorn dit ernstig opnam, bewijst wel het behoorlijke aantal certificaten, dat men vanaf die datum in het archief kan vinden. U ziet het dus, al deze maatregelen, die tegenwoordig worden genomen om bepaalde personen te legitimeren, zijn niets nieuws onder de zon.

Heel interessant zijn ook de legitimatiepenningen van de Hervormden. In de gouden eeuw had de handel in West-Friese steden een grote vlucht genomen en kwamen allerlei vreemdelingen binnen de wallen. Zij gingen Zondags naar de kerken, maar de geweldige strijd tussen Remonstranten en Contra-Remonstranten, die vooral in Hoorn vele beroeringen had verwekt, had de kerkeraad van verschillende gemeenten uiterst voorzichtig gemaakt. De kerkeraad van Enkhuizen eiste van de personen, die aan het avondmaal kwamen deelnemen, een bewijs van hun godsdienstige betrouwbaarheid en daarom gaven zij, aan de personen, die goed bekend stonden, een bepaalde penning, die men dan voor het Avondmaal bij het betreden van de kerk moest afgeven. In het stadhuismuseum te Enkhuizen worden nog enkele penningen bewaard. Het is een klein rond stukje metaal, met krans eromheen. Aan de voorkant staat A C E, Jesus sprack 1631. De stadsarchivaris verklaarde dit opschrift aldus, Ad Communionem Ecclesiasticam, of Ad Communionem Enchusae, d.w.z. bewijs voor het Avondmaal, of om deel te nemen aan het Avondmaal te Enkhuizen. Het was vernuftig uitgedacht van die oude kerkvaders, maar evenals nu zal er ook toen wel eens eentje door de mazen heengeglipt zijn.

Kap. B. Voets

1 Sint = zijn.

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.

Westfrieslanddag 2019