Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Boeken » Gedenkboek Hoogkarspel 1940-1945 » Pagina 16

16. De brandhoutvoorziening

N.N.

In korte trekken wil ik proberen weer te geven wat zich heeft voorgedaan in de winter van 1944 op 1945 met betrekking tot de brandstofvoorziening in de gemeente Hoogkarspel en omstreken. Het eerste wat er mee in verband stond. was, dat ik ontboden werd door "Het Grootslag" en gevraagd om de leiding op mij te nemen bij het rooien en transport van een honderdtal bomen, staande aan de verlengde Nieuweweg. Deze moesten dienen om het watergemaal in werking te houden, omdat de kolentoewijzing zo goed als stopgezet werd en gevaar dreigde voor het onderlopen der landerijen. Ik heb dit aanvaard en naar best vermogen ten uitvoer gebracht.

De moeilijkheden hierbij waren groot, want behalve de schaarste aan materialen, zoals wagens, schuiten, zagen enz. werd het gevelde hout 's nachts gestolen. Daarom werd als gevolg hiervan niet meer gerooid, dan op dezelfde dag kon worden geladen. Wanneer de schuit niet meer kon worden gelost werd hij opgesloten in het veilinggebouw. Eens werd er ingebroken en bijna de helft er uit gestolen. Van de ongeveer 100 bomen hebben er slechts zestig hun bestemming bereikt; de rest werd ontvreemd. Om verder eigenmachtig rooien te voorkomen en aan de behoeften der ingezetenen tegemoet te komen heb ik aan de hand van verstrekte lijsten onder toezicht van de politie het restant der bomen, staande aan de verlengde Nieuweweg, getaxeerd en toegewezen. Dit gebeurde op een koude Zaterdagmiddag en indrukwekkend was het te zien hoe ieder de hem toegewezen boom (soms een gedeelte daarvan) nog vóór de nacht trachtte binnen te brengen. De volgende dag stond er geen boom meer.

Inmiddels werd ik aangezocht door de burgemeester van Bovenkarspel voor leiding en toezicht bij het vervoer van vijftig bomen, staande aan de Grote Wijzend, voor zijn gaarkeuken. Dit dreigde een fiasco te worden en daarom werd het hout tegen contante betaling afgegeven aan burgers van Bovenkarspel, die met een bewijsje van hun burgemeester kwamen.
Dit toewijzen van bomen, staande in onze gemeente, aan andere gemeenten (ook Grootebroek begon zijn intocht te doen) wekte een grote ongerustheid op en een algemene run begon naar het restant van de bomen aan de Wijzend. Ook werd een begin gemaakt aan de Tolweg, waar in één nacht, ondanks het verbod om na 10 uur op straat te verschijnen, een 60-tal bomen het leven liet. Als gevolg hiervan werd door mij, met behulp van inmiddels samengestelde lijsten, het restant getaxeerd en toegewezen.

In het nijpend gebrek aan brandstof deelden ook onze Centrale Keuken en bakkerij. Daarom besloot de ingestelde gemeentelijke commissie om tot onteigening over te gaan van alle in de gemeente staande bomen. Alle bomen werden gesorteerd en getaxeerd op papier gezet. Daarbij werd besloten om de vrucht- en sierbomen zo lang mogelijk te sparen. Ook de bomen op de algemene begraafplaats en aan de dorpsweg werden hierbij ingedeeld.
Behoudens enkele afwijkingen (grafschennis door het omhakken ven enige sierheesters, waarvan de daders echter werden achterhaald), ging het van toen af van een leien dakje en werd in de noodzakelijkste gevallen der burgers nog voorzien door toewijzing van hout op "doktersverklaring".

Ofschoon dus een geheel rechtvaardige verdeling niet tot stand is gekomen, geloof ik toch te mogen zeggen, dat de regeling tamelijk geslaagd is te noemen en de ingezetenen voor veel zorg en ellende heeft bewaard.

Bovenstaande tekst is overgenomen uit het
"Gedenkboek" Hoogkarspel 1940-1945, uitgegeven in 1947.

 


Hé, is dat Westfries?

361. Hoe ver ben je heen met je was?
't Loupt op 't lessie ('t loopt naar 't einde, 't is gauw klaar).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.