Landelijk Schoon
Glooiing Zuiderdijk Drechterland (Dik de Waal).
Op 20 oktober 2009 is ons als belangstellenden in de tuinkamer van het Westfries Museum medegedeeld, met name door mevrouw Baggerman, dat het college van Gedeputeerden heeft besloten geen gelden beschikbaar te stellen om de Noordse stenen terug te laten zetten in de glooiing van genoemde dijk. Hiervoor werden meerdere stokpaardjes opgenoemd, die tot dit besluit hebben geleid. De voornaamste is dat het te veel geld kost. Het voorstel van het provinciaal bestuur is dat onder aan de dijk de Noordse stenen worden terug gelegd. Dit is dan het restant van het monumentaal aanzien.
De nieuwe glooiing wordt gemaakt van ecologisch basalton. Het woord ecologisch houdt verband met het feit, dat de bovenlaag van deze betonblokken van een slijtlaag met basalt wordt voorzien en daardoor een donker aanzien krijgt. De ruimte tussen de onderlinge zuilen gaat men opvullen met gebroken graniet. Voor ons als toehoorders was dat een reeds bekende, maar zeer teleurstellende mededeling.
Omtrent het provinciaal voorstel maak ik de volgende opmerkingen.
- Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden bij de secties 5, 6 en 11 in 2008 zijn de Noordse stenen uit de aanwezige glooiing nagenoeg allemaal in het water gegooid om als stortsteen te gaan dienen. Door deze wijze van handelen zijn er geen stenen meer om de teen van de glooiing af te dekken met Noordse stenen, zoals het provinciaal bestuur heeft besloten. Mijn vraag is, hoe gaat men nu verder?
- Bij de nieuwe glooiing van basalton gaat men de ruimte tussen de betonzuilen opvullen met gebroken graniet. Hiermee wordt het
open karakter van de glooiing teniet gedaan. Dit open karakter van de glooiing is juist zo karakteristiek voor de glooiing van de Noordse
stenen. Door het open karakter van de oude glooiing heeft zich juist een aparte ecologie ontwikkeld tussen en onder de stenen. Door de
nieuwe glooiing van basalton onvoldoende op te vullen met het gebroken materiaal kan men enigszins deze structuur nabootsen. Hiervoor
worden een tweetal foto's toegevoegd van de oude glooiing. Nabij de Nek in Schellinkhout heeft men aan het eind van de vorige eeuw
een gedeelte van de oude glooiing de ruimte tussen de Noordse stenen opgevuld met gebroken graniet. Vanwege opmerkingen met
betrekking tot de ecologie moest men deze werkzaamheden stoppen. Voor het gedeelte waar de ruimte tussen de stenen is opgevuld,
is het specifieke karakter en zijn ecologische aspecten ernstig aangetast. In het verleden bezat men geen gebroken materiaal om deze
ruimte te kunnen opvullen. Hoogstens dat men over enig fijn puin beschikte. Door de basalton slechts gedeeltelijk op te vullen met
gebroken graniet kan men het ecologische lint, dat de glooiing van de Zuiderdijk langs het water vormt, weer enigszins herstellen.
Deze maatregel zal echter voor de waterbouwkundige een gruwel zijn. Volgens het lesboekje behoort de ruimte tussen de stenen te worden opgevuld. Dit voorkomt het rammelen van de stenen tijdens de aanval van golven op de glooiing. Hierbij moet men zich wel bedenken dat door begroeiing de ruimte tussen de stenen verder wordt opgevuld en de wortels van de begroeiing de basalton blokken onderling ook weer verbinden. Totaal gaat het hier om ca. 50.000 m2. Omdat het peil van het Markermeer in de winter voorlopig op 0.40 - NAP staat en de glooiing enkele meters hoger ligt, komen daar nauwelijks golven om zijn krachten er op bot te vieren. Mijn inziens kan men zonder enig risico dit laten uitvoeren. Verder wordt er nog op gewezen dat de oude glooiing de laatste stormvloed van februari 1916 met een waterstand van 2.45 + NAP ook heeft overleefd. - Door basalton toe te passen wordt een vrij vlak oppervlak verkregen. De helling 1: 4 zal voor een bepaalde groep automobilisten een uitdaging zijn om op de glooiing met hun voertuig te gaan stunten. In de rapportage, waarin het gebruik van basalton of Noordse steen wordt besproken is hier ook een voorbeeld als foto toegevoegd. Omdat de rijweg op de Zuiderdijk vrijwel direct naast de glooiing ligt, is dit alternatieve gebruik zonder meer aanwezig. Omdat niet iedere stuntrijder de gevaren onderkent kan dit tot zeer ernstig persoonlijk letsel leiden.
Vervolgens wil ik nog een opmerking kwijt van mijn leraar beton op de HTS in Amsterdam de heer ir. W.J. van der Schier.
Met opgeheven vinger stond deze 50 jaar geleden voor de klas en riep de woorden 'Mensen wordt geen techno barbaren'.
Deze opmerking vind ik hier geheel toepasbaar.
Na deze opmerkingen sluit ik het schrijven af en hoop deze keer op een positief antwoord.
Dik de Waal
Koggeweg 16
1606 MN Venhuizen
Telefoon 0228 543059.
De Noordse stenen, zoals deze nabij de oprit van Schellinkhout, liggen in het talud. Veel ruimte bevindt zich er tussen de stenen door hun ongelijke vormen. Plaatselijk is deze ruimte in de loop der tijd opgevuld en heeft er een sterke begroeiing plaats gevonden. Door de ruimte en de begroeiing kan men spreken van een ecologische glooiing. Deze glooiing liep van de Broekerhaven tot de Schelphoek van Hoorn.
Deze geleende foto's geven een beeld van de glooiing met de Noordse stenen en basalton, waar de ruimte tussen de stenen is opgevuld met gebroken graniet. De plaats waar de bovenste foto is gemaakt is ten zuiden van de meeuwen kolonie van de Nek. De ecologische waarde is van beide type glooiing sterk terug gebracht.
© 1924-2012 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap
West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.