Westfries Genootschap » 't Vierkant » 2003 » Nummer 3 » Pagina 3
Onno van Veldhuizen over de rol van de gemeente
Op vrijdag 15 augustus hield de heer dr. G.O. van Veldhuizen zijn maiden-speech als nieuwe burgemeester
van Hoorn. In zijn toespraak ging hij in op de rol van de gemeente: „Sterke gemeenten zijn het
fundament van de maatschappij!”"
Heb je eigenlijk wel een gemeente nodig? Waar is zoiets goed voor?
Ik val met de deur in het gemeentehuis. De gemeente Hoorn streeft naar optimaal welzijn en welvaart
voor haar huidige en toekomstige inwoners en de mensen die van Hoorn afhankelijk zijn. Dat doet Hoorn
zelfstandig, integer, democratisch en duurzaam, in het besef dat Hoorn de wereld niet is, maar wel een
vitale oude "wereldstad" wil blijven.
Tsja, denkt u, daar val ik niet van om. Het is mooi dat het er staat, maar hoe helpt het verder? En
heb ik daar wat aan? Ik zal drie punten toelichten en dan valt veel op zijn plaats. Ik begin met de
overheidssupermarkt. We mogen wel stemmen maar waar gaat de gemeente over? Financieel hangen gemeenten
teveel aan Haagse koorden. We ontvangen 82% van ons geld van het Rijk. De eigen inkomsten vormen 18%
van het totaal. Het afschaffen van de onroerendezaakbelasting is niet goed. Door al die centrale
bewegingen verwordt die Nederlandse gemeente steeds meer tot een lokale overheidssupermarkt met
hoofdvestigingen in Den Haag en Brussel. We eten teveel wat de rijkspot schaft en aan lokale gerechten
komen we onvoldoende toe.
Dan kom ik aan het tweede punt: het dorp in de stad. Wat bindt inwoners van Hoorn en wat bindt de
inwoners van bijvoorbeeld Risdam-Noord? Het gaat om het bevorderen van het samenleven en de maatschappij,
het scheppen van sociaal kapitaal.
Het gevoel van veiligheid en leefbaarheid wordt – dat blijkt uit onderzoek – meer bepaald
door de sociale cohesie in de buurt dan blauw op straat.
Het dorp moet zo een beetje terug in de stad. Hoorn mag best een internationaal lichtend voorbeeld
zijn wanneer het gaat om wijkgericht werken.
Ik kom toe aan het derde punt: de stad in de regio. De rol van de gemeente houdt niet op bij haar grenzen
en bij haar inwoners. We wonen, werken en recreëren niet meer ons hele leven binnen de grenzen
van onze geboortepIek. We koppelen voor die functies op verschillende plaatsen af en aan. Sociaal
Zappend. Toeristen bezoeken Hoorn en vele werknemers komen van elders. Zo zijn we hele, halve en kwart
inwoners van verschillende gemeentes. Dorp en stad lopen vervlochten in elkaar over. Gemeentebesturen
weten dat wel, maar gedragen zich te weinig zo.
Thuis houdt daar vaak wel bij de voordeur op. Het is veel te veel stad of dorp en veel te weinig stad
én dorp. Ook hier maken goede bestuurlijke buren een mooie regionale straat.
Ik geloof in die gemeente niet als afvoerputje of duizend dingendoekje maar als bindend boegbeeld.
Daar wordt vertrouwen gemaakt en gebroken.
Dit is een samenvatting van de toespraak. De integrale tekst is af te halen bij de voorlichtingsbalie in het stadhuis, maar ook te vinden op internet: www.hoorn.nl (nieuws, persberichten, augustus, installatie burgemeester G.O. van Veldhuizen).