Westfries Genootschap » 't Vierkant » 2001 » Nummer 3 » Pagina 24
De Kromme Leek, gezien door de kunstenaar Hilco Visser

In West-Friesland is nog maar één veenriviertje dat herkenbaar is: de Kromme Leek.
Voor een buitenstaander tegenwoordig niet meer dan een kronkelende sloot, maar volgens sommigen ooit
een levensader voor West-Friesland.
Het stroomgebied van de Kromme Leek lag tussen Spanbroek en Onderdijk en op sommige plaatsen zou de
rivier wel een kilometer breed zijn geweest. Menselijk handelen heeft de Kromme Leek veranderd: geen
doorgaande verbinding, maar door stuwen, duikers en dammen verdeeld in meerdere stukken. Toch is de
Kromme Leek nog altijd van groot belang voor het onderzoek naar de ontstaans- en bewoningsgeschiedenis
van West-Friesland. Om twee redenen. Ten eerste: de rivier is een rode draad door het West-Friese
landschap.
De Kromme Leek loopt langs sporen uit het verre verleden, zoals de zandwallen bij de Baarsdorpermeer
of de grafheuvels bij Zwaagdijk. Ten tweede: omdat de Kromme Leek de naamgever is van 'De Cromme
Leeck', de historische vereniging in de gemeente Wognum. De vereniging zet zich dan ook in voor meer
aandacht voor het laatste veenriviertje dat door West-Friesland stroomt.