Archivering » WFON » 1997 » Pagina 144-145
Liefde voor 't ouwe
Eerder verschenen in West-Frieslands Oud & Nieuw, 64e bundel, pagina 144 -145.
Uitgave: Historisch Genootschap 'Oud West-Friesland', 1997.
Auteur: Cor Oudendijk.
Liefde voor 't ouwe
De meiste mense zalle boi 'ouwe liefde' wel denke an een skarreltje van jare leden. Zelf denk ik an heêl wat aars. Liefde voor 't ouwe, zou ik 't noeme wulle. Sterker nag, alles wat nuw is vind ik oigelijk lillijk.
Zoek nou 'rs, net as ik an 't doen ben, een stamboom uit. D'r zalle mense weze die zegge:
“Ja 'oor, hoi wordt geboren, trouwt, kroigt een zoôtje joôs en gaat doôd. Wat is deer nou an?”
Ja, dat is de kapstok weer je alles an ophange kenne, maar 't wordt pas mooi as je are dinge vinde over al die mense
die vóór ons leefd hewwe.
Neem nou moin overopa van zes generaties leden. In 't oud archief van Nierep vond ik dat ie op 29 juli 1754 vergunning kregen had
om 'flessiaan' te wezen. Da's toch verlegen mooi?
Oh, jullie wete niet wat een flessiaan is. Nou, dat wist ik ok niet, dat ik ben op snor gaan. Wat bleek: een flessiaan werd ok wel
een 'kloine brandewoinverkoper' noemd. Ze zatte foitelijk tussen een kasteloin, een sloiter en een tapper in. Een
kasteloin mocht een borreltje tappe en ok verkope, een tapper alliendig tappe en niet verkope, een sloiter en een flessiaan alliendig
verkope en niet tappe.
't Verskil tussen een sloiter en een flessiaan was den nag dat ze alletwei een verskillende hoeveulhoid sterke drank verkope mochte.
Overopa Claas Jacobsz Oudedijk mocht van z'n brandewoin gien meer in huis hewwe as twei stoop. Nou hoor ik al mense zeggen:
hoeveul is zuks nou weer? Koik, da's ok weer leuk om uit te zoeken.
Een man die net zo gek is van alles wat oud is, was vroeger kuiper, dat hoi weet een zoôt van inhoudsmate. Hoi is geloik in de
boeke doken en belde me bloid op dat ie 't wist. Een stoop bleek een ouwe inhoudsmaat te wezen. Nou
skeêlde 't nag veul weer of je weunde, want deer ware ze vroeger ok enig in: alles verskillend make. Nou zal hier wel de
Amsterdamse stoop gebruikt weze en die was 2,425 liter. Dat we kenne anneme dat overopa gien meer as voif liter drank in
huis hewwe mocht. Hoe konne ze 't verzinne in die toid.
D'r ware ok regels maakt om te zurgen dat ze mekaar niet als te veul in 't vaarwater zate. Ze mochte niet naast een tapper, herbergier
of een sloiter weune of op 't zelfde erf d'r achter. Nou zalle d'r weze die zegge: dat valt wel mee, zoveul
hè-je d'r toch niet op een durp.
Dat valt of, mense. Herberge had je d'r altoid wel zo'n stik of twei, drie en den hield 't op, maar je koike d'r van op hoeveul mense d'r
borreltjes tapte. Dat zal ok wel veul uit beroerdighoid weest hewwe, want 't ware nag al d'rs arme
weduwvrouwe die op die menier an de kost komme moste. Denk ok maar d'rs an al die géren- en bandwinkeltjes en kloine
kruienierswinkeltjes die d'r in deuze eêuw nag ware.
Nou hew ik zomaar wat opnoemd weerdeur je deur ien moeilijk woord as 'flessiaan' heêl aars nei de dinge koike gane.
Maar neem nou 'rs een oud stik gereidskap in je hande. Lest zag ik een ouwe hamer weer de steêl hêlegaar van uitsleten was.
Deer is mee werkt, denk je den. Oigelijk is zuks veul mooier as 't duurste antieke meubel, want hewwe niet
meist al onze voorouwers deur hard werken hullies hoofd boven water houwe moeten?
Een oud huis wordt teugenwoordig zo makkelijk omgooid. Bouw toch een mooi nuw huis, zegge ze den, geriefelijk en je benne van
al die hoekies en holtjes of. 't Zal wel waar weze en je hore moin ok niet zegge dat ik nag graag leve wul zonder douche en warm water,
maar je kenne toch ok in ouwe huize weune zonder d'r allegaar moderne bouwsels van te maken?
Lest las ik in de krant dat ze in Drenthe al prate van 't 'witte gevaar'. Ze bedoele deermee de nuwe huize, die in grôte klonte
zomaar overal neersketen worre, nét deer weer ze hêlegaar niet passe.
En 't verveulende is dat ze in 't hêle land nag op mekaar rooie ok. Nag efkes, den hoef je gien meer op vekantie want den benne
alle huize deer 't zelfd as hier.
Nei, leite we die ouwe huize, boereplase, môlens en kerke beware, aars den bloift 'r voor alle mense die nei ons op deuze aarde
rondlope, woinig over.
En zuks kenne we alliendig beroike as we liefde hewwe voor 't ouwe.
Cor Oudendijk,
Zuid-Scharwoude