Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » WFON » 1995 » Pagina 63

Het molenmakersbedrijf Poland:
een ambachtelijke traditie van 130 jaar in Heerhugowaard (6/9)

Jan Poland (1906), de derde generatie, nam in 1945 het molenmakersbedrijf van zijn ooms aan de Oostdijk in Heerhugowaard over. (foto Martin Mooij)Jan Poland (1906), de derde generatie...

Net als zijn broers Jan, Cees, Wouter en Wijert volgde Engel zijn vader in het molenmakersvak. Rond 1895 vertrok Engel naar Akersloot, waar hij een verlopen timmersmanszaak overnam. Meer en meer verrichtte hij onderhoudswerk aan molens in de omgeving. Soms schakelden zijn broers in Heerhugowaard hem in. Zo was Engel betrokken bij de bouw in 1896 van de Dorregeester molen en de molen van de polder Buikslotermeer in 1903.

Voordat de in Akersloot geboren Jan Poland in 1945 het bedrijf van zijn ooms aan de Draai overnam werkte hij al zo nu en dan met hen samen. Zo ging hij met zijn ooms Cees en Wijert op pad om diverse molens te "verdekkeren'. De Dekkerwiek is een gemoderniseerde, gestroomlijnde wiekvorm genoemd naar de ontwerper, de ervaren molenmaker Dekker uit Leiden.

Deze stroomlijnwieken waren het resultaat van een prijsvraag die de vereniging De Hollandsche Molen uitschreef in 1924. Deze prijsvraag moest leiden tot verbeteringen aan de oude windmaalwerktuigen. Een verbeterde windmolen met een hoger nuttig effect zou door de grotere capaciteit de concurrentie beter kunnen volhouden. De poldermolen had begin deze eeuw te duchten van windmotoren, zoals de Amerikaanse windmotoren en de Noordhollandse Hercules windmotoren.

Na de ontwikkeling van de gestroomlijnde wieken werden tal van molens 'verdekkerd'. De firma Poland had hiervoor het licentierecht gekregen voor de boven het IJ gelegen Noordhollandse molens.

Jan Poland kocht kort na de oorlog het huis met loods en werkplaats aan de Oostdijk van zijn ooms. Hij nam voorts over een vlak- en vadiktebank, freesbank, langgatboor, cirkelzaag, raamzaag, motor van twaalf pk en een slijpinrichting. Huis, loods en werkplaats stonden op naam van zijn ooms Cees en Wouter, de derde oom (Wijert) was geen mede-eigenaar. Mede-eigenaar was wel tante Jansje (1876-1956). Zij was een van de zeven kinderen van grondlegger Dirk Poland; de enige dochter. Ook zij bleef ongetrouwd.

Aanvankelijk verrichtte Jan Poland vanuit De Draai behalve molenmakers- en burgertimmersmanswerk vaak onderhoudswerk voor polders, zoals aan sluizen, duikers en schoeiingen. Later kwamen vrijwel alle activiteiten te liggen op molenherstel.

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.