Archivering
Archivering » WFON » 1992 » Pagina 211-217
Jaarverslag 1991 van de secretaris
Eerder verschenen in West-Frieslands Oud & Nieuw, 59e bundel, pagina 211-217.
Uitgave: Historisch Genootschap „Oud
West-Friesland”, 1992.
Auteur: F.P.M. Brieffies.
Het secretariaat heeft in 1991 na enkele moeilijke jaren een jaar gekend met weer een volledige
personele bezetting. Vele werkzaamheden die in de voorgaande jaren noodgedwongen provisorisch of
helemaal niet plaatsvonden zijn weer op de rails gezet. Ook de - met name telefonische - bereikbaarheid
van het Timmermansgildehuis is daardoor flink verbeterd. Na een korte inwerkperiode heeft onze
intendent Daan Meijer, terzijde gestaan door mevrouw De Wijs, de noodzakelijke werkzaamheden op
uitstekende wijze verricht.
Het gezegde 'nieuwe bezems vegen schoon' is ook in het Timmermansgildehuis van toepassing. Na een
inventarisatie eind 1992 van de resterende hoeveelheden jaarboeken, delen uit de Stolphoevereeks en
andere uitgaven van het genootschap is door het bestuur besloten te starten met de verkoop van deze
uitgaven aan de leden. Velen hebben inmiddels van deze gelegenheid gebruik gemaakt. De zwaar beproefde
zolder van het Timmermansgildehuis is vele kilo's lichter geworden!
Er is, zoals in het Jaarverslag 1992 al aangekondigd, gestart met de voorbereidingen voor de restauratie
en herinrichting van ons Timmermansgildehuis. Er zijn besluiten genomen om tot automatisering van het
secretariaat over te gaan. Begin 1992 is Aannemingsmaatschappij Mulder Obdam BV begonnen met de
restauratiewerkzaamheden en zijn de intendent en mevrouw De Wijs bezig zich de werking van de computer
eigen te maken. De bouwkundige aanpak van het secretariaat heeft in januari geleid tot een tijdelijke
verhuizing naar het NZH-gebouw bij het NS-station. Het Gildehuis moest volledig worden ontruimd. De
inventaris is naar tal van plaatsen overgebracht. Het bestuur is dankbaar voor alle medewerking, door
zovelen belangeloos gegeven om de ontruiming èn verhuizing van het secretariaat mogelijk te
maken. De verwachting bestaat dat omstreeks juni het vertrouwde, maar vernieuwde Timmermansgildehuis
kan worden betrokken.
Het ledenbestand van het Genootschap ontwikkelde zich in 1991 op de volgende wijze:
| ingeschreven per 31-12-1990 | bij | af | per 31-12-1991 | |
| - gewone leden | 2994 | 95 | 138 | 2951 |
| - gemeenten en waterschappen | 31 | 1 | 30 | |
| - bedrijven, verenigingen, andere instellingen | 96 | 2 | 14 | 84 |
| - ruilleden | 34 | 7 | 1 | 40 |
| ----- | ----- | ----- | ----- | |
| totalen | 3155 | 104 | 154 | 3105 |
Hoewel de achteruitgang in ledenaantal niet spectaculair is, maakt het bestuur zich toch zorgen over
het verlies van 50 leden. Het zal zich dan ook beraden over acties die een verdere teruggang van het
ledental moeten voorkomen en wellicht voor een groei in het ledental kunnen zorgdragen.
In het achter ons liggende verenigingsjaar verloren wij ook leden door overlijden. Wij ontvingen bericht
van het heengaan van de dames: A. Veen (Alkmaar), T. Mantel-Boon (Andijk), G. Remmerswaal-Kuijper (Blokker),
M. Zeeman-Keizer (Noord-Scharwoude), S. Glas-Slagter (Bergen), J. Bouman-Hemke (Sneek), A.J. Bosman-Raat
(Alkmaar), A.J. de Vos-Berkel (Ursem), C.G. Mol-Duijn (Hoorn), T. Roele-Koster (Edam), H.A. Zwaan-Butter
(Hoorn), G. Snoek-Groot (Venhuizen) en van de heren: B. Timmerman (Benningbroek), A.W.J. Mul (Wieringerwerf),
C. Walig (Hoorn), K. Zwier (Opperdoes), K. Balk (Zwaag), R. Roos (Haarlem), H. Schuurman (Zwolle), S.
van Dok (Andijk), J. Oomes (Alkmaar), P. Bruijn (Rijswijk), R. van Langen (Heerhugowaard), C. Slagter
(Hauwert), D. Wiedijk (Schoor1), C. Haremaker (Oosthuizen), J.M. Baas (Haarlem), C. Wiegel (Oude Schans),
M.P. Leeuwrik (Leiden), J.W. Oudejans (Den Helder), A. Anker (Alkmaar),J. Koeman (Wijdenes), P. Sybrandy
(Enkhuizen), W. Zee (Beemster), P. Groot (Hoogkarspe1), H. Kooij (Schagen), Jb.A.J.C. Honig (Bredevoort),
A.N. Dekker (Rijswijk) en J. de Jong (Zuid-Scharwoude).
Op 17 april overleed de heer Hans Otto J. de Ruyter de Wildt uit Hoorn. Hij werd 81 jaar. Hij was gedurende
30 jaar penningmeester van de Commissie Landelijk Schoon. Tijdens de Westfriezendag 1978 werd hij lid
van verdienste van het genootschap vanwege zijn grote verdiensten voor de Commissie voor Landelijk
Schoon.
De heer Klaas Zwier overleed op 27 november ten gevolge van een noodlottig auto-ongeluk. De heer Zwier
werd 68 jaar. Op de Westfriezendag op 7 september in Alkmaar presenteerde hij zijn eerste boek 'Wie
skroift, die bloift', dat binnen een maand de tweede druk beleefde. Hij was één van de
schrijvende steunpilaren van 'Creatief Westfries'. West-Friesland zal hem node missen.
FDoel en middelen
Het behoud van de monumentale gebouwen binnen ons werkgebied krijgt een steeds belangrijkere plaats in
de aandacht en de werkzaamheden van het genootschap. In 1991 zijn wij door diverse gemeenten benaderd
om een vertegenwoordiger van het genootschap in de gemeentelijke monumentencommissie af te vaardigen.
Door méér gemeenten dan wij na de enquête, die onder de gemeenten binnen het
werkgebied was gehouden, mochten verwachten. Hoewel het bestuur zich zeker niet wil onttrekken aan de
verantwoordelijkheden die het op grond van de statuten heeft, is tóch in enkele gevallen besloten
niet in te gaan op de gemeentelijke verzoeken. Het betrof met name die commissies, waarin een
vertegenwoordiging van het gemeentebestuur dusdanig groot was dat de mogelijkheid van belangenverstrengeling
tussen gemeente en monumentencommissie zich zou kunnen voordoen. Dat is naar de mening van het bestuur
niet wenselijk en zou de belangen van ons culturele erfgoed eerder kunnen schaden dan goed doen. De
onafhankelijkheid van de monumentencommissie dient gewaarborgd te zijn. Een visie waarin wij als
historisch genootschap niet alleen staan en die onder andere ook wordt gedeeld door de verantwoordelijke
minister.
In 1991 zijn de bouwstenen gelegd voor de N.V. Landelijke Bouwkunst West-Friesland. Een particuliere
restaurerende instelling, die mede op initiatief van 'Oud West-Friesland' - via de Commissie voor
Landelijk Schoon - is opgericht en die voor het Westfriese platteland een zelfde taak gaat vervullen
als de stichtingen Stadsherstel in de Westfriese steden Enkhuizen, Hoorn, Medemblik en Alkmaar.
Doelstelling: de opvallende en waardevolle kenmerken in het Westfriese landschap, met name de
stolpboerderijen, te behouden.
Mede door het bestuur van 'Oud West-Friesland' is de afgelopen jaren bij het provinciaal bestuur
regelmatig gepleit voor een provinciaal historicus. Aan een dergelijke beroepskracht bestaat in onze
provincie met zijn op regionaal en lokaal niveau ruim 70 actieve historische verenigingen veel behoefte.
Nadat de provincie de daarvoor benodigde gelden had uitgetrokken, kon in juni de Stichting Regionale
Geschiedbeoefening Noord-Holland worden opgericht en is per 1 oktober door het stichtingsbestuur een
consulent regionale geschiedbeoefening aangesteld, mevrouw drs. K. Bossaers. Haar taken zullen onder
andere zijn het organiseren van cursussen, het opzetten of verbeteren van publicaties en het aanpakken
van onderzoeksprojecten. Wij hopen dat de regionale geschiedbeoefening met de komst van deze consulent
een goede toekomst tegemoet gaat.
De promotie van de activiteiten van het genootschap heeft plaatsgevonden tijdens diverse manifestaties:
zoals de Westerkoggeflora in De Goorn, de Westfriese Flora te Bovenkarspel en de historische markt in
'Het Park' te Hoorn bij gelegenheid van de presentatie van de Stichting Regionale Geschiedbeoefening.
Vele leden en bestuursleden hebben aan deze promotie-activiteiten meegewerkt.
De traditionele bijeenkomst van de bestuursleden en commissieleden vond dit jaar plaats op 6 april in
het 'Witte Kerkje' in Wieringerwaard. Na een zeer nuttige bijeenkomst waarin de diverse commissies
elkaar op de hoogte brachten van de activiteiten, plannen en wensen werd de Oudheidkamer in het
voormalige polder- en gemeentehuis van Wieringerwaard bezocht.
In 1991 zag wederom een deel (nr. 16) in onze Stolphoevereeks het licht: een door de heer G. Köhne
geschreven boek over het leven en werk van de in Hoogkarspel geboren landbouwkundige Wouter Sluis,
genaamd: 'Iemand uit Noord-Holland. Wouter Sluis 1827-1891'. Tijdens een geslaagde bijeenkomst op 19
november in ''t Heerenhuis' te Middenbeemster werden het eerste en tweede exemplaar aangeboden aan
burgemeester Cattel van Beemster en dijkgraaf De Boer van Waterschap 'De Waterlanden', tevens voorzitter
van het Herdenkingscomité Wouter Sluis.
Een andere uiterst geslaagde uitgave betreft het boekwerk 'Pikt en Dreven. De Westfriese vrouw op haar
mooist', verzorgd door de Werkgroep Historisch Textiel onder leiding van Marianne Havermans-Dikstaal.
Dit boek is een vóóruitgave op een standaardwerk over Westfriese kleding en geeft de
ontwikkeling weer van de kleding vanaf het begin van de 19e eeuw.
Naast deze publicaties verscheen de 58ste bundel West-Frieslands Oud & Nieuw en werden vier
Mededelingenbladen uitgebracht: de nummers 106 tot en met 109. Ook werden twee nieuwe sets met elk 8
ansichtkaarten uitgegeven. Ansichten met onder andere pentekeningen van herkenbare Westfriese plekjes.
Tijdens de Voorjaarsstreekmiddag te Texel stelde het bestuur de Algemene Ledenvergadering voor de grond
onder het Timmermansgildehuis en de woning Dal 3 aan te kopen. De grond was bezwaard met een recht van
erfpacht. Bij de aankoop van de opstallen in 1988 was een andere oplossing dan het verkrijgen van deze
grond in erfpacht niet mogelijk. Door een gewijzigd beleid van de gemeente Hoorn werd nu de kans geboden
de grond in eigendom te verkrijgen. De koop vond met gesloten beurzen plaats; de koopsom bedroeg het
restant van de erfpachtscanon die reeds bij de koop van het Timmermansgildehuis voor 50 jaar was
vooruitbetaald.
De Algemene Ledenvergadering kon zich volledig vinden in het voorstel van het bestuur en heeft met
algemene instemming het besluit tot aankoop goedgekeurd.
Ledenbijeenkomsten
Ook dit jaar hebben de leden een uitnodiging voor drie bijeenkomsten ontvangen.
De Voorjaarsstreekmiddag werd op 25 mei gehouden op Texel. Hoewel streekmiddagen wel vaker buiten
de grenzen van West-Friesland worden gehouden, behoorde deze middag op dit Noordhollands overzeese
gebiedsdeel toch wel tot de categorie bijzondere streekmiddagen. Direct na de (korte) Algemene
Ledenvergadering (zie hiervoor) gaf de directeur van het Natuurrecreatie- en Zeehondenopvangcentrum
'Ecomare', de heer J. Kuiper, een lezing met dia's over het ontstaan van Texel, van 'Ecomare' en over
de stand van zaken en de ontwikkeling van de natuur op het eiland en in de zeeën eromheen. Vervolgens
waren er in verschillende groepen onder leiding van gidsen rondritten met bussen over het eiland. Tevens
kon 'Ecomare' met de zeehondenopvang, het vogelhospitaal en de diverse exposities worden bezocht. Ongeveer
250 leden namen aan deze Voorjaarsstreekmiddag deel.
De Westfriezendag op 7 september werd weer eens gehouden in Alkmaar. Ongeveer 500 leden trokken
naar Cultureel Centrum 'De Vest' om de jaarvergadering bij te wonen. Tijdens deze jaarvergadering werden
de periodiek aftredende, maar herkiesbare bestuursleden, mevrouw M. Peetoom-Slooves en de heer W. Schagen
zonder hoofdelijke stemming voor een nieuwe zittingsperiode van vier jaar herkozen. Aftredend en niet
herkiesbaar was vice-voorzitter de heer D. Schuijtemaker. Deze vacature kon op dat moment nog niet worden
ingevuld. Tijdens de vergadering werd het boek 'Wie skroift, die bloift' van Klaas Zwier ten doop gehouden.
Aan het slot van de Algemene Vergadering werd officieel afscheid genomen van de heer D. Schuijtemaker
als bestuurslid en vice-voorzitter. Voorzitter Nobel roemde de vele activiteiten en de inzet van de
heer Schuijtemaker gedurende diens achtentwintig jarig bestuurslidmaatschap. De heer Schuijtemaker
werd vanwege zijn grote verdiensten voor de vereniging benoemd tot erelid en ontving de daarbij behorende
erepenning.
Het middagprogramma bestond uit een rondwandeling door de stad Alkmaar onder leiding van gidsen van
Oud Alkmaar of een rondvaart door de grachten van Alkmaar met aan beide excursies gekoppeld de
mogelijkheid om op eigen gelegenheid het Stedelijk Museum en het Kaasmuseum te bezoeken. Ook was er
gelegenheid een bezoek te brengen aan de Egmonden alwaar een lezing over de geschiedenis van deze
plaatsen in de slotkapel te Egmond aan de Hoef werd gehouden. Een excursiemogelijkheid was ook een bezoek
aan de tentoonstelling 'De dijk te kijk' te Petten met een bezoek aan de oudheidkamer te Schagerbrug.
De Najaarsstreekmiddag werd gehouden op zaterdag 23 november in de 'Nieuwe Doelen' te Enkhuizen.
Tijdens een korte Algemene Ledenvergadering werd als opvolger van de heer D. Schuijtemaker door het
bestuur voorgedragen en met algemene stemmen benoemd, de heer P.C. de Boer uit Zuid-Scharwoude. Hierna
gaven de Stichting Projector en de Filmcommissie met de tot hun beschikking staande film- en video-apparatuur
een overzicht van hun activiteiten. Er werden zowel zeer oude als meer recente opnamen getoond. Aandacht
was er tijdens deze streekmiddag ook voor deel 16 uit de Stolphoevereeks: 'Iemand uit Noord-Holland.
Wouter Sluis 1827-1891'. Het boek van de heer G. Köhne dat enkele dagen eerder in de Beemster
officieel was gepresenteerd.
De lezing door de heer F. Chattellon over de zorg voor de monumenten in West-Friesland en de recente
oprichting van de N.V. Landelijke Bouwkunst werd met veel belangstelling en waardering door de leden
gevolgd.
De Westfrieslandprijs bleef ditmaal in Enkhuizen. De Historische Vereniging 'Oud Enkhuizen' ontving
uit handen van de voorzitter de oorkonde en een geldbedrag groot ƒ 4.000,-- voor het vele
werk dat wordt gedaan voor het behoud van het culturele erfgoed van de stad Enkhuizen. Ruim 250 leden
bezochten deze geslaagde bijeenkomst.
Bestuur
Het afgelopen jaar veranderde samenstelling van het bestuur. Na het vertrek van vice-voorzitter D.
Schuijtemaker is door het bestuur benoemd tot vice-voorzitter de heer J.H.N.W. Raat. De vacature die
door het vertrek van de heer Schuijtemaker ontstond, is ingevuld door de heer P.C. de Boer te Zuid-Scharwoude.
Het jaar 1991 is een druk jaar geweest voor het bestuur. Het bestuur vergaderde maar liefst elf maal
en de bestuursleden bezochten daarnaast vele andere (commissie)vergaderingen, officiële openingen
van bijvoorbeeld tentoonstellingen en exposities en talrijke overige bijeenkomsten.
Enkele van deze bijeenkomsten worden hierna genoemd: De officiële opening op 25 januari van de
tentoonstelling ter gelegenheid van de herdenking van het 25-jarig bestaan van de Stichting 'De
Westfriese Molens' in het gemeentehuis van Stede Broec. De aanbieding te Kolhorn op 13 februari van
de eerste exemplaren van het provinciale monumentenregister: De Omringdijk van West-Friesland door
gedeputeerde F. Tielrooij aan de dijkgraven van het Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier,
Waterschap West-Friesland, Waterschap Groot-Geestmerambacht en Waterschap Het Lange Rond. De uitvoering
van het Westfriese toneelstuk 'Z'n dag was kommen' op 17 maart in de Gouwe ter gelegenheid van het
100-jarig bestaan van de Rederijkerskamer 'De Eensgezindheid'. De opening van de tentoonstelling 'Een
Dijk van een kaart' op 26 april in het Westfries Museum. In deze tentoonstelling een overzicht van de
geschiedenis van de Westfriese Omringdijk. De opening van de tentoonstelling 'De Stolp te Kijk' op 18
mei in het Poldermuseum te Heerhugowaard. De opening van de tentoonstelling 'Paradijs op de Vulkaan',
de VOC en de Banda-eilanden in het Westfries Museum op 25 juni. De opening van de tentoonstelling van
werk van Henk Tol en de tentoonstelling over het leven en werken van Wouter Sluis in de Hervormde Kerk
te Middenbeemster op 5 juli. De officiële presentatie van het boek 'Een eeuw schipperen', de
omstreden kanalisatie van West-Friesland door drs. H.T.M. Lambooij. Het eerste exemplaar van dit boek
werd door de auteur op 4 oktober in het Provinciehuis aangeboden aan drs. J. Achterstraat. De presentatie
van het boek 'Wieringer dracht rond 1900' van mevr. J.G. de Weert-Doesburg op 5 oktober te Hippolytushoef.
De ontvangst in het Westfries Museum op 11 oktober ter gelegenheid van de openstelling van de nieuw
ingerichte Regentessekamer en Regenten/Kaap Hoorn-Vaarderskamer in het Jozefhuis.
De feestelijke presentatie van het boek 'Oude boerderijen en buitenverblijven langs de Zijper Grotesloot',
deel 2b westzijde van de heer P. Dekker op 2 november in Oudesluis. De presentatie van het boek 'De Zijpe,
deel II' van drs. J.T. Bremer over de geschiedenis van de gemeente Zijpe in de 19e eeuw. Deze presentatie
vond plaats op 23 november in het gemeentehuis van Zijpe.
De uitreiking van de Prijs voor culturele arbeid 1991 van het Anjerfonds Noord-Holland aan de heer D.
Breebaart, oud-voorzitter van onze vereniging op 29 november in het Westfries Museum.
De bestuursvergaderingen stonden naast de jaarlijks terugkerende activiteiten voornamelijk in het teken
van de vertegenwoordiging in de gemeentelijke monumentencommissies, de voorbereidingen voor de restauratie
en herinrichting van het Timmermansgildehuis, de automatisering van het secretariaat, de publicatie
van het boek over Wouter Sluis en de uitgave van de nieuwe series prentbriefkaarten.
Toekomst
In een gerestaureerd Timmermansgildehuis met een nieuw ingerichte kantoorruimte waarin de moderne tijd
met de computer zijn intrede heeft gedaan mag er van worden uitgegaan, dat het bestuur de toegedachte
taken nog beter kan vervullen. Het voor ons liggende jaar zal uitkomen of die verwachting wordt bewaarheid.
Het is echter niet de bedoeling dat er nu rustig achterover geleund kan worden. Het bestuur is van
mening dat er na deze zware klus vooruit moet worden gekeken. In de loop van dit jaar zal het bestuur
daarom een beleid gaan verwoorden over de toekomst van de vereniging. Deze visie over de functie, taken
en doelstellingen van ons historisch genootschap zal tot over de drempel van de eeuwwisseling moeten
heenreiken.
Het zal aan uw bestuur niet liggen om de vereniging in de komende jaren een goede en gezonde koers te
laten varen. De steun van de leden daarbij is ontegenzeggelijk onmisbaar. Daar rekenen wij ook in 1992
op.
F. P. M. Brieffies,
secretaris
Andere jaarverslagen:
'34/'35 |
'38/'39 |
'41/'42 |
'42/'43 |
'43/'44 |
'45 |
'46 |
'47 |
'48/'49 |
'51 |
'53 |
'54 |
'55 |
'56 |
'57 |
'58 |
'59 |
'60 |
'61 |
'62 |
'63 |
'64 |
'65 |
'66 |
'67 |
'68 |
'69 |
'70 |
'71 |
'72 |
'73 |
'74 |
'75 |
'76 |
'77 |
'78 |
'79 |
'80 |
'81 |
'82 |
'83 |
'84 |
'85 |
'86 |
'87 |
'88 |
'89 |
'90 |
'91 |
'92 |
'93 |
'94 |
'95 |
'96 |
'97 |
'98 |
'99 |
'00
© 1924-2012 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap
West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.