Archivering » WFON » 1983 » Pagina 97
De luzezuster
Eerder verschenen in West-Frieslands Oud & Nieuw, 50e bundel, pagina 97.
Uitgave: Historisch Genootschap „Oud
West-Friesland”, 1983.
Auteur: August Pruimboom.
De oorlog begon op z'n end te rake. Alles was zo stadigan puur skaars worre. Hier bij ongs op 't
plattelangd skikte 't met 't ete nag wel. Electrisch licht had plaas maakt voer een oelielampke of een
keers. Bij veul menske ware de stienkoele vervange deur brangthout, törrele of broete. Aol gaf
't wel veul ongemak, je kon tag alles nag weer gaar en warm kriege. Met klere lag 't wel efkes aars.
De meugelijkheid om ete voer klere te ruile wier op 't lest wel veul minder. Aoltemet viel 't niet
mee om er nag een beetje gnap bij te lope, 't wier allegaar lang droege en oftig versteld. Ik weet er
nag van dat wij as skoeljonges een lange broek krege die maakt was van een overgerdijn. De stof was
wat ruug maar wel sterk. Moeder had ze zelf noit en bruun vërft en zo konne wij, voer zoveert
der nag skoel was, der gnap heen. Die broek was lekker warm maar die ruge stof was een nadeel. Met
regenachtig weer kreeg je van die broek zokke sprooskerige bille dat je temet je iene bien niet meer
voer 't are dorst te zette.
Een groot probleem was 't skoonhouwe van alles, want zeep was helegaar moeilijk te kriege. Van die
beperkte voeding en verminderde hygieëne kon je as skoeljonge puur last hew.
Die leste winter ware de klachte van winterhangde, tone en hiele den ok niet van de lucht. Ok most je
goed oppasse met wondjes, want voer dat je der erg in had begon 't te zwere. Nou bestinge der teuge
die ongemakke ok weer allegaar huusmiddelkes die je toe passe kon. Teuge die winterhangde en zo most
je de jeukende plekke inwrieve met peteroelie of een reeuwe uie. Zeewater leek weer goed te weze teuge
zweerderij en den 't liefst nag vloedwater. Deurdat we allegaar op hölleste liepe beurde 't ok
wel dat je je eige enkels stik skopte. As je deer last van had den most je een dun touwke of een dreedje
om je enkels biende.
Ok begon in die leste tijd de hoofdluus weer opperdan te komme. Dut wier op skoel goed in de gate houwe.
Aoltemet kwam de wijkzuster en den most je controleerd worre. Nou duurde 't niet lang of die had de
bijnaam van luzezuster.
As 't den zo veert was klopte ze op de deur. Na 't „binne” stinge zie en meester den eerst
een poske met mekaar te fluustere. Ze begon aoltijd bij de deur en werkte zo naar 't raam toe. Iederien
wier nakeke. Eerst je hangde met je nagels, den je nek en ore en op 't lest je heer. Ondanks dat je veul
vertrouwe in je moeder had, die je zo goed meugelijk verzörgde, begon 't op lest overal te jeuke.
Die spanning en jeuk wier aol erger maar skrobbe dorst je niet want den kon 't wel lieke as of je der
onger zat. Ien keer hew we in de klas meemaakt dat er bij een kien wat vonge wier. Gelukkig het de
oorlog doe niet lang meer duurt, want wie weet wat we aars allegaar nag meemaakt hadde.