Archivering » WFON » 1980 » Pagina 221-225
Jaarverslag van de secretaris over 1979
Eerder verschenen in West-Frieslands Oud & Nieuw, 47e bundel, pagina 221-225.
Uitgave: Historisch Genootschap „Oud West-Friesland”, 1980.
Auteur: H. J. Avis.
Het jaar waarin het genootschap vijfenvijftig jaar werd had in vele opzichten een gunstig verloop voor de vereniging. Het bestuur is onder meer gelukkig met de goede-tijdige-ontvangst van een heel groot deel der contributies, met de oprichting door een aantal jonge mensen van een 'Werkgroep Westfries' in Schagen en met de mogelijkheid die het heeft verkregen voor het instellen - en voor de eerste maal toekennen - van de Westfrieslandprijs. Deze vermelding wil uiteraard niets afdoen aan alle andere nieuwe of voortgezette activiteiten, welke in en ook buiten het verband van het genootschap op het gebied van zijn doelstelling werden bedreven. Uit het totaal kunnen in dit verslag en de verslagen van de commissies slechts grepen worden gedaan.
Ledenbestand
Er was opnieuw een behoorlijke toeloop van nieuwe leden. Daartegenover staan, toch weer, eveneens heel
wat opzeggingen vanwege de vereniging: als gevolg van het uitblijven van de contributiebetaling. Ook
persoonlijke herinneringen aan deze verplichting, in de loop van het jaar, helpen niet allemaal.
Tengevolge van de samenvoegingen van gemeenten en waterschappen vermindert het aantal leden van deze
categorie de laatste jaren aanzienlijk.
Het gebruikelijke overzicht toont de resultaten van de mutaties aan:
| ingeschreven | per 1979 | af | bij | per 1980 |
| gewone leden | 2551 | 90 | 270 | 2731 |
| jeugdleden | 58 | 3 | 3 | 58 |
| gemeenten en waterschappen | 44 | 1 | – | 43 |
| bedrijven, verenigingen en andere instellingen | 94 | 2 | 3 | 95 |
| ruilleden | 18 | – | – | 18 |
| ----- | ----- | ----- | ----- | |
| totalen | 2765 | 96 | 276 | 2945 |
Wij gedenken de leden, die ons door de dood zijn ontvallen. Bericht werd ontvangen van het overlijden
van:
mej. F. W. Brander te Utrecht, mevr. H. de Geus-Schenk te Warmenhuizen, mej. A. C. Haringhuizen te
Groenekan, mej. A. M. Holle te Alkmaar, mej. M. J. Holle te Aalsmeer, mej. M. Kaan te Alkmaar, mevr. G.
Kaper-Koomen te Oostwoud, mej. C. v. Kleef te Blokker; en de heren J. N. M. L. Breed te Haarlem, W.
Correljé te Schagen, C. Fijma te Heiloo, J. Goesinnen te Bergen, mr. H. Jonker te Anna Paulowna,
A. R. Molenmaker te Heerhugowaard, J. Stadegaard te Obdam, J. Stam te Stompetoren, M. C. Stammes te
Castricum, G. D. v.d. Stok te Nieuwe Niedorp, P. Stoll te Den Helder, M. H. P. v.d. Veen te Alkmaar,
Jb. Vlam te Warmenhuizen, D. T. de Vries te Kwadijk.
Mej. F. W. Brander, mevrouw P. M. Heineken-Kaaskooper en de heer M. C. Stammes bedachten het genootschap
met een legaat. Het bestuur besloot aan deze en dergelijke eenmalige baten een blijvende bestemming
te geven, in de vorm van het 'G. C. Van Balen Blankenfonds'.
Algemene vergaderingen
Zoals gebruikelijk werden de leden uitgenodigd voor een drietal bijeenkomsten. Op 19 mei werd de
voorjaarsstreekmiddag gehouden in Den Helder. De keuze van programmaonderdelen was enigszins beperkt,
doordat de zaterdag geen normale werkdag is. De belangstelling was niettemin groot (300 personen) en
zij bleek gerechtvaardigd. De heer H. Everhardus toonde aan dat de geschiedenis boeiende verhalen kan
opleveren. Het Marine-Museum was maar juist groot genoeg voor ons gezelschap. Daar bleek sedert ons
vorige bezoek aan Den Helder heel wat meer moois te zijn verzameld.
De jaarvergadering 'viel', op de eerste september, in de Alkmaarse kermisweek. Het was mogelijk geen
gelukkige combinatie, maar Alkmaar en 'De Vest' zijn zeker niet 'gevallen' als plaats voor algemene
vergaderingen van het genootschap. Er waren ditmaal 500 Westfriezen en sympathisanten. Zij hadden
niets dan lof voor al hetgeen werd geboden en de wijze waarop dit gebeurde; in 'De Vest', in Uitgeest,
langs de molens en in de stad. Wel moest worden ondervonden dat de kosten van bussen, voor excursies,
nogal snel gestegen zijn.
In de huishoudelijke vergadering werden de jaarstukken goedgekeurd en de periodieke vacatures in het
bestuur voorzien. Op voorstel van het bestuur werden twee Westfriezen tot lid van verdienste benoemd,
de heren P. C. Mantel te Hoogkarspel en M. J. Sjerps te Schagen. De heer Mantel heeft in zijn kwaliteit
van secretans van de Stichting Westfriese Flora' al meer dan 20 jaar de Lente in Bovenkarspel laten
beginnen' en daardoor bijgedragen aan een stuk West-Frieslandpromotie van allure. De heer Sjerps heeft
zich zeer verdienstelijk gemaakt voor het zo gaaf mogelijk bewaren van het oude terpenlandschap rondom
Schagen; in de westhoek van West-Friesland. De najaarsstreekmiddag in Avenhorn, op 17 november, stond
in het teken van het archiefwezen. De heren W. F. M. Brieffies, archivaris van het 'Westfriese
Streekarchief' en dr. A. J. Kölker, provinciaal inspecteur der archieven, alsmede de film 'Het
Archief' vertelden daarover op een wijze, die de aandacht van een groot publiek goed vast hield. Deze
grote opkomst, 350 personen, werd voor een deel toegeschreven aan de hoop op een 'optreden' van dr. J.
Pannekeet te Heiloo. Aan hem namelijk zou de eerste Westfrieslandprijs worden uitgereikt. Dat is gebeurd,
en de niet op de agenda voorkomende toegift is, met algemene instemming, ook gekomen.
Het doel van het genootschap
Volgens de statuten onderneemt, regelt, leidt en ondersteunt het bestuur alles wat het nodig oordeelt
tot het bereiken van het doel van de vereniging. Voorgesteld wordt deze taakstelling over te nemen
in de nieuwe statuten. Zij lijkt namelijk, mede gezien in het algemeen de ontwikkeling van het
genootschap, goed gekozen. Welnu, het bestuur heeft in 1979 besloten tot instelling van een
Westfrieslandprijs, 'als waardering voor of ter aanmoediging van een activiteit, welke past in de
doelstelling van de vereniging'. Het achtte dit een juiste bestemming voor de in 1979 en enkele
voorgaande jaren en misschien later nog aan het genootschap toegevallen en toevallende schenkingen en
legaten. Bij reservering en belegging of tijdelijk gebruik van deze gelden door het genootschap zelf,
zal uit de rente jaarlijks iets extra's kunnen worden gedaan, zonder dat de algemene middelen worden
bezwaard.
Voor het betreffende onderdeel van het vermogen van het genootschap werd de naam van de eerste voorzitter
gekozen: 'G. C. Van Balen Blankentonds'. Er werd al meteen een goede bestemming gevonden voor deze
prijs, namelijk doctor J. Pannekeet te Heiloo, die in 1979 zijn proefschrift 'Woordvorming in het
hedendaags Westfries' voltooide en daarop promoveerde tot doctor in de Nederlandse taal en letterkunde,
op 19 october, aan de R.K. Universiteit van Nijmegen.
Uit contacten met de in 1979 in Schagen opgerichte 'Werkgroep Westfries' is gezamenlijk beraad voortgekomen
over de instelling van een commissie Westfries dialect en de taakstelling van zulk een commissie.
De op 31 maart gehouden jaarlijkse commissie-middag genoot goede belangstelling en bewees opnieuw de
waarde van zulk een onderlinge gedachtenwisseling.
Er wordt in ons gebied veel deskundig oudheidkundig bodemonderzoek verricht, door verschillende instanties
en met belangrijke subsidies van de provincie. Hierdoor is, in feite al een aantal jaren geleden, een
einde gekomen aan de bemiddelende taak, welke het genootschap ter zake op zich nam en op lofwaardige
wijze werd uitgevoerd door de Archeologische Werkgroep. Daarom werd in beginsel besloten de werkgroep
op te heffen, maar het bestuur bezint zich nog op de wijze waarop toch regelmatig voeling met de
betrokken instellingen kan worden onderhouden.
Ten behoeve van het vastleggen in een artikel voor het jaarboek 1980 van een stuk sfeer uit een voorbije
bestuurlijke wereld in West-Friesland, door de auteur J. Th. Balk, werd een belangrijke bijdrage uit
het provinciale 'Baron De Vos van Steenwijkfonds' verkregen.
Het genootschap verwierf een copie van de NOS-film van een interview met J. J. Schilstra, de schrijver
van onder meer 'In de ban van de dijk', over de Westfriese Omringdijk. In het begin van het jaar
verscheen 'Een kijkje in de geschiedenis van Stede Broec', door pastoor B. Voets. De overhandiging van
het eerste exemplaar aan het bestuur van deze nieuwgevormde gemeente werd vertraagd door het barre
winterweer in begin januari. De derde druk van 'In de ban van de dijk' kwam in een oplage van 1000
exemplaren juist vóór de najaarsstreekmiddag beschikbaar. Een uitgave in samenwerking
met het hoogheemraadschap 'Noordhollands Noorderkwartier'. Voor de kaartbijlage werd de kaart van het
Noorderkwartier van Johannes Ram (1648-1693) gekozen.
Er wordt voor het genootschap contact onderhouden met de 'Samenwerkende activiteiten regionale/lokale
omroep Noord-Holland-Noord' (Sironn).
Diverse zaken
In 1979 deed zich niet de gelegenheid voor het genootschap te presenteren op de Westfriese Flora. Tegen
het einde van het jaar werd bekend dat dit gelukkig in 1980 weer wel het geval zal zijn.
Al in 1978 was te voorzien dat er een nieuwe oplaag benodigd was van het merklap-borduurpatroon. Deze
kwam in begin 1979 beschikbaar. Het wordt moeilijk de 'stolp' voor het Westfriese landschap te behouden,
doordat herstellingen en de inrichting voor bewoning en gebruik dikwijls zo kwetsbaar is. Het gemeentebestuur
van Wester-Koggenland nam, als eerste, een op het behoud gericht besluit. Het bestuur betuigde uiteraard
van harte zijn instemming daarmede. Andere stimulansen op dit gebied, onder meer naar en van de
Welstandscommissies, gaan uit van de Commissie voor landelijk schoon en de tentoonstellingsdienst van de
Cultureleraad Noord-Holland. Daarin werken enkele bestuursleden van het genootschap mede. Toestemming werd
verleend aan het Westfries Mannenkoor te Wognum tot het opnemen in zijn repertoir van het Westfriese
volkslied van Nico Splinter, met muziek van Jan van den Brink.
Van de vele Westfriese of Westfries getinte evenementen, al of niet met een toeristische inslag welke
niet van het genootschap zijn uitgegaan, noem ik 'Hoorn, op en top Westfries' van de Stichting stad
Hoorn op 27 juli; een der oudhollandse marktdagen. Er waren een groot aantal personen, onder wie vele
leden van het genootschap, in Westfries costuum, de Westfnese dansgroepen van Spierdijk en Wieringerwaard,
een Westfriese maaltijd en onze film 'Leven en werken van de Westfriese boer', vervaardigd door Daan
Pool, werd gedraaid.
Het bestuur
Het bestuur vergaderde in 1979 zesmaal. De vergadering op 12 juni werd gehouden in het opnieuw in goede
staat gebrachte oude raadhuisje te Spanbroek, op uitnodiging van het gemeentebestuur van Opmeer.
Burgemeester W. S. P. P. de Leeuw verwelkomde ons gezelschap in deze historische omgeving.
De periodiek aftredende leden van het bestuur, mevrouw G. Koster-Stapel, mevrouw C. N. Tuender-Nobel
en ondergetekende werden door de jaarvergadering herbenoemd. Er verschenen vier mededelingenbladen,
de nummers 58 tot en met 61.
Het genootschap werd uitgenodigd een lid voor te dragen van de Welstandscommissie voor Oostelijk
West-Friesland. Voorgedragen en benoemd werd de heer J. W. Leeuw te Wieringerwaard, lid van de Commissie
voor landelijk schoon.
Het 'Gulden boek' voor registratie van de benoeming van ereleden, leden van verdienste en andere door
het genootschap toegekende onderscheidingen is, door de bemiddeling van bestuurslid P. Th. van Kampen,
gereed gekomen en in gebruik genomen.
De jaarrekening leverde ditmaal (1979) een aanzienlijk batig saldo op. Dit was voor een groot deel
gevolg van eenmalige baten. Het tekort van 1978 werd hierdoor niettemin volledig goed gemaakt.
Bestuursleden vertegenwoordigden het genootschap bij diverse gebeurtenissen, zoals de opening van de
Broeker veiling op 14 april. Mevrouw J. T. H. G. Luigies-Wechgelaer, concierge van het Gildehuisje
en hulp van de intendent voor diverse kantoorwerkzaamheden, tevens bewoonster, met haar gezin, van
het huis Dal 3, heeft ons per 1 mei verlaten, in verband met verhuizing naar het oosten van het land.
In de functie van concierge werd zij per 1 augustus opgevolgd door mevrouw W. M. van Doorn- Velzeboer,
die met haar gezin ook de woning betrok. Voor de hulp bij het kantoorwerk is een voorlopig tijdelijke
voorziening getroffen.
Bij de voorbereiding van een herziening der statuten werden vooral de naam van de vereniging en het
doel besproken. Beide zouden kunnen worden veranderd, aangepast, gemoderniseerd. Het is de bedoeling
dat in 1980 uiteindelijk een algemene vergadering van leden uitmaakt of en in hoeverre dit zal geschieden.
Andere jaarverslagen:
'34/'35 |
'38/'39 |
'41/'42 |
'42/'43 |
'43/'44 |
'45 |
'46 |
'47 |
'48/'49 |
'51 |
'53 |
'54 |
'55 |
'56 |
'57 |
'58 |
'59 |
'60 |
'61 |
'62 |
'63 |
'64 |
'65 |
'66 |
'67 |
'68 |
'69 |
'70 |
'71 |
'72 |
'73 |
'74 |
'75 |
'76 |
'77 |
'78 |
'79 |
'80 |
'81 |
'82 |
'83 |
'84 |
'85 |
'86 |
'87 |
'88 |
'89 |
'90 |
'91 |
'92 |
'93 |
'94 |
'95 |
'96 |
'97 |
'98 |
'99 |
'00