Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » WFON » 1926 » Pagina 44-45

West-Friesche spreekwoorden en uitdrukkingen

Eerder verschenen in West-Friesland's Oud en Nieuw, 1e bundel, pagina 44-45.
Uitgave: Historisch Genootschap "Oud West-Friesland", 1926.
Auteur: A. L. Vreeken.

I.

Wie van onze lezers helpt ons aan spreekwoorden en uitdrukkingen, die aan beroepen en bedrijven ontleend zijn en een min of meer typisch Westfriesch, althans Noordhollandsch karakter hebben? Wij laten hier eenige voorbeelden volgen.

Aan het boerenbedrijf ontleend:
1. Iets voor ruig hooi opeten, d.w.z. zoo gauw mogelijk (wanneer het naar onzen smaak is.)
2. 't Is deer: de koe dood en 't hooi op, d.w.z. de man is gestorven en heeft zijn gezin in armoede achter gelaten.
3. Krakende wagens loopen het langst. = Menschen met een zwakke gezondheid leven soms heel lang.
4. Je moet de lui ers opzweelen = bij elkaar roepen. Opzweelen = het hooi,dat „omwaid” ligt, bijeenharken.
5. Je waif mag wel ers skotteren; je kraige zo'n hok mit jonges. = Er mocht wel eens een jaar voorbijgaan, dat je gezin niet vermeerderd werd. Skot of skotter = jonge koe, die nog niet gekalfd heeft.

Verder heeft de molenaar ons voorzien van enkele uitdrukkingen.
6. De naiper op de steert zetten = een besluit nemen.
7. Nou komt de naiper op de steert = nu komt het er op aan, een besluit te nemen.
8. De molen loopt door de vang = de zaak loopt geheel verkeerd. Ook wel: het scheelt hem in het hoofd.

Van den kleermaker afkomstig:
9. Je diesek is met géren naaid. = Je wil me wat wijsmaken.
10. 't Is broeklappen en géren toegeven. 't Is een bedrijf, dat weinig winst afwerpt.

Van den bakker:
11. Ze legt de beste bollen veur 't venster. = Ze is nogal vol in 't gezicht, maar overigens schraal en mager.

12. De veugel over 't touw hippen laten. (Ontleend aan het bedrijf van den vogelaar). De gunstige gelegenheid verzuimen. Z'n kans voorbij laten gaan.

13. En danken wij de uitdrukking: 't Is pikt en dreven en: 't Is kant en klaar, aan den schoenmaker of aan den scheepsbouwmeester? Wie zegt het ons met zekerheid?
Wie zendt aan de Redactie meer zulke spreekwoorden en zegswijzen, uit de spreektaal opgevangen?

II.

We vragen medewerking, in bet bijzonder aan heeren onderwijzers, om een eenigszins compleet stel uitdrukkingen te verzamelen met die gemeenschappelijke beteekenis van „stil de school verzuimen”, z.a. de bink speulen, de bink steken, onderweechies doen, 'n skartje maken, enz.

Uitdrukkingen gevraagd, waarin plaatsnamen voorkomen, bijv. Pettemer kippe, schertsend voor Zeemeeuwen. — De skout van Egmond leet z'n duiven los. (Als er ruw weer ophanden is en er veel zeemeeuwen op akkers en weilanden gezien worden. Je klesse van Grootebroek, maar Lutjebroek komt eerst: Je bent aan het opsnijden.

A. L. Vreeken.

Grafschriften op zerken in de Westerkerk te Enkhuizen

I.

De Heiligen syn daer se noch niet syn ende syn niet daer se syn. 1625.

II.

Hier borgen kinderpligt het lijk van Vader Weerman en zijn gade. Zij leefden vroom en stierven spade, In dienst van Jezus Koningrijk.
Daniels Weerman, geb. 1705, predikant geweest te Urk 50 jaren, als rustend Leeraar geleefd te Enkhuizen 4 jaren, gestorven 6 April 1785.
Zijn huisvrouw Gerhardina Donker, geb. 5 Aug. 1707, overl. 3 Dec. 1780, zijn getrouwd 8 Nov. 1730.

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.