Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » West-Friesland toen en nu » Deel 7. Sporen van strijd » pagina 58-59

7.13 Boerderij De Mandrill in Spanbroek

Belangrijk afwerpterrein

In het open land tussen Wognum en Spanbroek ligt de Grote Zomerdijk. Driehoekige daken van stoere stolpboerderijen sieren hier het landschap. Vaak is er een naam op de gevel te lezen. Op nummer 61 staat een bord in de tuin met daarop de tekst De Mandrill. Het is een uit de toon vallende naam die niet past bij de landelijke rust die het gebied uitstraalt.

Het is niet altijd rustig geweest aan de Grote Zomerdijk. In het najaar van 1944, aan het begin van de oorlogswinter, verbloemde de pastorale omgeving dat men hier te maken had met één van de belangrijkste aanvoerplekken van de omvangrijke bewapening waar het verzet in West-Friesland die winter op zou kunnen bogen.
In de annalen uit die tijd komt een boerderij voor van de familie Schipper aan de Zomerdijk nummer 3c. Die boerderij zou later De Mandrill gaan heten, een naam die kort na de oorlog in het riet van het dak werd uitgesneden. Inmiddels is de naam uit de kap verdwenen en de voorgevel is gemoderniseerd, maar de geschiedenis van De Mandrill ligt vast in veel getuigenissen en geschriften.

Codenaam

De Mandrill ontstond in de Tweede Wereldoorlog als codenaam voor een stuk land dat bij de boerderij hoorde. Wie hem bedacht heeft, is niet helemaal duidelijk, maar het meest waarschijnlijk is dat de strategen van de geallieerde luchtmacht deze naam gaven aan het afwerpterrein. Het was de bedoeling dat op afgesproken tijden op precies deze plaats een vliegtuigbemanning parachutes zou afwerpen. Daaraan waren containers vastgemaakt die vol zaten met wapens, munitie, springstoffen, communicatieapparatuur en andere zaken.

De Mandrill omhangen met parachutes in mei 1945. (Foto Stichting De Cromme Leeck)

Verzetsorganisaties en in het bijzonder hun knokploegen konden er operaties mee uitvoeren. Gevangenen moesten worden bevrijd, distributiekantoren en raadhuizen overvallen en voedselvoorraden herverdeeld. Soms konden ook geheime agenten met parachutes worden gedropt. Er waren in West-Friesland meer afwerpterreinen of droppings velden, waaronder Laloe, Oliver, Winnipeg en Sally. De coördinaten van al die gebieden waren bekend bij de verzenders en de ontvangers van het wapenmateriaal. Aanvragen werden via radiozenders gedaan. Eerst aan Londen en later aan bevrijd Nederland beneden de rivieren.

Kaartje met de belangrijkste droppingsvelden in de kop van Noord-Holland. (Pc)

Toezeggingen werden via codezinnen door Radio Oranje bevestigd. Rare zinnen waren dat, zoals: ‘Jeanne's zuster is gestorven’ of ‘Kees gaat boodschappen doen’. Uiteraard was het voor de afwerpende piloten niet mogelijk om zonder hulp van de grond de terreinen 's nachts te herkennen. Maar dat was ook niet nodig. De ontvangende ploegen konden op het kritieke moment op het terrein witte en rode lampen laten branden die dusdanig waren afgeschermd dat ze alleen vanuit de lucht te zien waren.

Verrassingspakket

De eerste dropping voor De Mandrill vond plaats in de nacht van 8 op 9 september 1944. Twee ploegen stonden klaar toen een vliegtuig laag overkwam en de lampen omhoog schenen.

Een door de geallieerde luchtmacht verspreid pamflet uit 1944. (WFA)

De piloten seinden terug met hun boordlichten, keerden en dropten zeventien containers, drie pakketten met zendinstallaties en twee parachutisten. De laatsten bleken geheime agenten te zijn. Eén container daalde wat trager, die was kennelijk lichter. Bij het openen van alle containers bleek de lichtste vol te zitten met rookwaren, levensmiddelen en versnaperingen. Een verrassingspakket van de leverancier! Op het afwerpterrein De Mandrill hebben die winter nog twaalf geslaagde droppings plaatsgevonden.


In de jaren zeventig van de vorige eeuw was het opschrift MANDRILL uitgesneden in het rieten dak nog goed leesbaar. Nu herinnert alleen een bordje in de tuin nog aan de naam die verwees naar het nabijgelegen droppingsveld aan de Grote Zomerdijk. (Pc)

(22-10-2014) De heer Piet Schipper uit Obdam verstrekte de volgende informatie die wij met instemming van de auteur toevoegen:

De boerderij Zomerdijk 3C ligt 400 meter bij De Mandrill vandaan, richting Spanbroek. Ook daar woonde een familie Schipper. Het is het geboortehuis van Hil Schipper, Commandant Afwerp Terreinen (de Cat).
De droppings vonden plaats op de boerderij De Mandrill.

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.