Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » West-Friesland toen en nu » Deel 7. Sporen van strijd » pagina 14-17

7.3 Bonifaciuskerk in Medemblik

Plundering en brand

De imposante Bonifaciuskerk domineert het stadsbeeld van Medemblik. Fier en onaantastbaar staat het gebouw sinds de 17de eeuw aan het Kerkplein. De kerken die hiervoor op deze plaats stonden, gingen echter ten onder aan plundering en vuur. Al in 1118 wordt de Bonifaciuskerk voor het eerst genoemd in Utrechtse bronnen.


Gezicht op de Bonifaciuskerk in de zomer van 2009. (Foto TM)

De Bonifaciuskerk of Westerkerk omstreeks 1950. (Foto WFA)

De Bonifaciuskerk wordt in 1118 geschonken aan de broeders van Sint Maarten aldaar. Dat zal de reden zijn geweest waarom het gebouw later mede aan Sint Maarten werd gewijd. Medemblik groeide in de daarop volgende eeuwen uit tot een belangrijk handelscentrum en in 1289 schonk Floris V haar al stadsrechten. Zoals in veel plaatsen bleek bij zo'n groei de kapel of het kerkgebouw te klein te worden. In 1404 mochten de Medemblikkers van graaf Willem IV een geheel nieuwe kerk bouwen. Maar bij de brandschatting van de stad door de bende van Grote Pier in 1517 werd dat bedehuis grotendeels verwoest. Herbouw volgde en weer sloeg het noodlot toe. In 1555 teisterde een zware brand het gebouw. Alleen de toren en een deel van een binnenmuur lijken aan een totale vernietiging te zijn ontsnapt. Pas in de 17de eeuw kwam in fasen de huidige kerk tot stand.

De Zwarte Hoop

In de eerste helft van de 16de eeuw werd de Hollandse kant van de Zuiderzee voortdurende bedreigd door invasies uit het oosten. De Geldersen, met hun bondgenoten uit Friesland en Groningen, waren eropuit om de machtige keizer Karel V zoveel mogelijk schade te berokkenen. De vete bestond al lang.
Een naargeestige gewoonte bij zo'n slepende oorlog waren plundertochten in welvarende, onbeschermde streken. West-Friesland was zo'n gebied en de lange zeedijk eromheen kon nauwelijks verdedigd worden. Een grote naam in dit krijgsspel was die van Grote Pier, een boer uit het Friese Kimswerd, die de Hollanders haatte omdat ze zijn geboorteplaats hadden geplunderd. Daarbij waren ook Medemblikkers betrokken.


Kasteel Radboud werd omstreeks 1285 door Floris V gebouwd. Met de aanleg van stadsmuren om Medemblik verloor het kasteel zijn functie en raakte het langzaam in verval. Eind 19de eeuw werd de restanten van het kasteel op kosten van het Rijk gerestaureerd. (Foto TM)

Scheepsmodel van een oorlogsschip uit het begin van de 16de eeuw dat werd gebruikt door de Hanzesteden. Het is niet bekend wat voor type schepen Grote Pier gebruikte voor zijn strooptochten langs de kust. Daar Stavoren, Kampen en Zwolle ook lid waren van het Hanzeverbond, zal zijn admiraalsschip ongetwijfeld tot het meest moderne scheepstype van zijn tijd hebben behoord. (Pc)

De vrije Fries had een bende gevormd die bekend werd onder de naam De Zwarte Hoop.
Het piratenlegertje sloot zich aan bij de Geldersen en schuimde de Zuiderzee af, maar ook het platteland dat eraan grensde. In juni 1517 naderde de troep de kust van West-Friesland in de omgeving van Wervershoof. Op 24 juni ging Grote Pier aan land en trok met zijn bende in de richting van Medemblik.
Het kostte weinig moeite om de stad binnen te komen. De inwoners werden overrompeld. Velen werden gedood, maar een aantal wist zich te redden door naar kasteel Radboud te vluchten, een dwangburcht gebouwd door Floris V.
Het lukte de invallers niet het kasteel binnen te komen en daarom begon men de stad te plunderen en te verwoesten. De Bonifaciuskerk en het raadhuis brandden af. De bende trok daarna rovend en vernielend via Hoorn in de richting van Alkmaar. Ook hier volgden plunderingen en een honderdtal huizen werd in brand gestoken. De dwangburchten Nieuwburg en Middelburg werden met de grond gelijk gemaakt. Na de dood van Grote Pier in 1520 verloor het rebellenleger zijn kracht. In 1523 werd het definitief verslagen. De herbouw van de kerk van Medemblik was toen nog lang niet klaar.

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.