Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » De Speelwagen » 1949 » No. 6 » pagina 165-168

Een boerderij verhuisde

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 4e jaargang, 1949, No. 6, pagina 165-168.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.
Auteur: A. van Meurs-Kooiman.

Iets over de eerste bewoners van de oude West-Friese boerderij te Zuid-Scharwoude, die naar het Openluchtmuseum werd overgebracht.

Enige tijd geleden maakte de Alkmaarse pers en ook andere bladen hier in de omtrek melding, dat een oude Stelp-hoeve te Zuid-Scharwoude overgebracht zou worden naar het Openluchtmuseum te Arnhem, om zodoende voor het nageslacht niet verloren te gaan. Ook onze Speelwagen noteerde dit even in „Op Doorreis”, Decembernummer bladz. 380.

'k Ben het van harte met de schrijver hiervan eens, dat dit een „noselijk&brquo; geval is. Gewoon „begrotelijk”, dat zo heel weinig bekendheid aan deze oude boerderij is geschonken, waarin, volgens mededelingen, zoveel mooie, oude dingen voorkwamen. Mij dunkt, de Speelwagen zou er graag eens „bij om” gereden hebben en belangstellenden de schoonheden uit voorbije tijden laten zien. Menigeen had er een reisje voor over gehad. Eén ding is echter verblijdend, dit oude huis gaat niet verloren, al is het te betreuren, dat de zaken zó gelopen zijn en Noord-Holland het af moet staan. Gedane zaken nemen echter geen keer!

Volgens een in 't huis gevonden gedenksteen, is de eerste steen gelegd in 1745 door Jan van Twuijver, 2½ jaar oud. Daar ik nergens iets over de bewoners van dit huis las, laat ik hier dan nog enige bijzonderheden volgen.

Het huis stond bijna op de grens tussen Zuid- en Noord-Scharwoude.
In gedachten zien we de kleine Jan, de plechtigheid der eerste steenlegging volbrengen. Klein kereltje, moeizaam een steen vasthoudende, en zó met zijn jonge knuistjes, dit werkje doende, en vader Jacob van Twuijver, toeziende. Want voor deze dorps-magistraat en zijn gezin werd in 1745 dit huis gebouwd. Een bekend man in die tijd.

Jacob van Twuijver, geboren 21 Aug. 1719 te Oudkarspel, overleden 2 Januari 1781 te Zuid-Scharwoude. Hij vervulde vele functies: hij was Schout en Secretaris van Zuid-Scharwoude, Hoogheemraad van de Uitwaterende Sluizen, Secretaris van Geestmeer-ambacht. Natuurlijk zal hij tevens het boerenbedrijf uitgeoefend hebben, want van bovengenoemde betrekkingen zal hij met zijn gezin niet hebben kunnen leven. In die tijden waren dit meestal „ere-baantjes” en brachten weinig geldelijk voordeel op. Alles wijst er echter op, dat hij een vermogend man was. Zijn vader was eveneens een bekende persoonlijkheid en wel Jan van Twuijver, gedoopt vermoedelijk in 1693 en in Juni 1659, 46 jaar oud, te Zuid-Scharwoude begraven.

Deze was van 1712 tot 1659 Notaris te Zuid-Scharwoude en vóór 1718 ook te Oudkarspel. In 1725 wordt hij als Schotvanger, te Zuid-Scharwoude genoemd. Eveneens vinden we hem in dit jaar, als Regent van het Wees en Arme Huijs binnen de stede Alkmaar; was ook Procureur en evenals zijn zoon Jacob, was hij Secretaris van Geestmeer-ambacht.

Deze Jan van Twuijver trouwde 17 October 1718 te Oudkarspel met Maartje Cornelisdochter Kuiper, die 16 October 1689 te Oudkarspel gedoopt werd, als dochter van de schoolmeester Cornelis Kuiper Corn.zoon, en Trijn Jans, te Oudkarspel.

Het echtpaar Jan van Twuijver en Maartje Kuiper had vijf kinderen, waarvan Jacob de oudste was. Hij liet dus in 1745 het hierboven genoemde huis bouwen.

Reeds drie jaar tevoren was hij in het huwelijk getreden en wel op 24 Febr. 1742 te Noord-Scharwoude met Antje Vroon, die hem op 17 Juli 1767 ontviel, na een echtverbintenis van 25 jaren. Zij schonk hem vier kinderen: Aegtje, Lijsbeth, Jan en Maartje.

Antje Vroon (zelf schreef zij haar naam als Anna), was de dochter van de schoolmeester Jacob Vroon, die 5 Febr. 1719 te Noord-Scharwoude met Lijsbeth Cornelisdochter Wonder trouwde. Meester Jacob Vroon was in 1710 schoolmeester in de Akersloter Woude, maar ging in 1713 naar Noord-Scharwoude als schoolmeester en voorzanger. Lange jaren was hij Schepen van Noord-Scharwoude en bij zijn overlijden in 1764 vinden we hem als Collecteur van Noord- en Zuid-Scharwoude.

Na het overlijden van zijn eerste vrouw Antje Vroon, trouwde Jacob van Twuijver voor de tweede keer, op 12 Aug. 1770 te Bergen, met Bregtje Sevenhuizen (weduwe van Adriaan Vlaring, secretaris der Vrije Heerlijkheid Bergen, in Kennemerland). Ook na zijn tweede huwelijk bleef hij in 't zelfde huis wonen.

Nu over de vier kinderen, die in dat huis zijn groot gebracht nog enige mededelingen.
   1. Aagtje, trouwt 15 Juni 1770 te Zuid-Scharwoude met Jan Sijpheer; deze was o.m. eigenaar van de korenmolen „het Cos” met daaraangrenzende grutterij te Noord-Scharwoude. Dit echtpaar is jong gestorven.
   2. Lijsbeth, trouwt 1773 met Adriaan Claaszoon Hopman (ook zij stierf jong).
   3. Jan (hij was het dus, die in 1745 de eerste steen van de ouderlijke woning legde), trouwt met Dieuwertje Paulusdochter Streek. Hij was Collecteur van de Gemenelands-middelen over Noord- en Zuid-Scharwoude.
   4. Maartje trouwt 1772 met Claas Haantjes, burgemeester van Wormerveer.

En zo zou ik door kunnen gaan, u deze oude dorpsfamilies te beschrijven en als een film aan uw oog te laten voorbijgaan. Oude bekende familie-namen, vooral uit de Langedijk, passeerden de revue.

Het was mij echter te doen enige gegevens te verstrekken over de bewoners van die oude hoeve, waarover nogal wat geschreven is.

A. van Meurs-Kooiman

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.