Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 18: Westfriezen en hun buren » pagina 430

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun buren

Beets onder water

En wat te zeggen van de dorpen Oudendijk en Beets, gelegen langs de sloten waarlangs de Beemster zijn uitgeslagen polderwater op zee loosde. Iedere herfst stonden de dorpen onder water, want de uitwateringen hadden te weinig capaciteit. Het hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland, de beheerder van de grootste boezem van Noord-Holland, kon daar weinig aan veranderen. Immers, de boezem, die in 1550 nog 40.000 hectare omvatte, was een eeuw later tot een kwart teruggebracht. En doordat het water dat uit de polders werd geslagen ergens heen moest, drukten de lasten op steeds minder vaarten en het enige meer dat na 1635 resteerde, het Alkmaardermeer.
De klachten over het waterpeil van de Beemsteruitwatering stammen al uit 1611, toen de Beemster amper droog was. Alkmaar en Hoorn hadden over die uitwatering behoorlijk geruzied. Hoorn wenste ter wille van zijn scheepvaart een brede sloot die recht op de stad aanliep. Alkmaar was er op tegen. Toen beide rivalen het eindelijk eens werden, kwamen de bewoners van Oudendijk en Schardam met bezwaren omdat de sloot huns inziens te breed werd, waardoor hun landerijen onbereikbaar waren geworden. Ze eisten 22 wagenbruggen en vijftien voetbruggen (over een lengte van vier kilometer). Dat werden er uiteindelijk vier vaste wagen bruggen en vier beweegbare bruggen, door de Beemster te onderhouden.

Straffen niet mals

Hoe breed de sloot ook was geworden, al het uitgeslagen Beemsterwater kon ze niet bevatten.

AFBEELDING(EN) NOG NIET BESCHIKBAAR = Boven: Zijpe (1597), Beemster (1612), Purmer (1622), Warmer (1626) en een aantal Waterlandse droogmakerijen in een collage van deels bestaande kaarten die Henricus Hondius voor een grote atlas bestemde die in 1630 in Amsterdam verscheen. Heerhugowaard en Schermer lagen toen nog open. Die werden pas ingepolderd in respectievelijk 1631 en 1635. (ZZM)

Onder: Jan Adriaenszoon Leeghwater (ca. 1575-1650) uit De Rijp was een veelzijdig man. Behalve dat hij in de 17de eeuw betrokken was bij het inpolderen van de diverse grote binnenwateren, zoals de Beemster, was hij ook ontwerper van gebouwen, zoals het raadhuisje van Graft.

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.