Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 18: Westfriezen en hun buren » pagina 428

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun buren

Dames en heren van stand

In Heerhugowaard, Schermer, Zijpe en Wieringerwaard regelden de Van Foreesten en andere Alkmaarse rijken de zaken. Een andere bekende naam was Cornelis Maartensz Tromp (1629-1691), admiraal en zeeheld, rivaal van Michiel de Ruyter. Hij tekende in het Alkmaarse stadhuis als hoofdingeland van de Schermer achtmaal de jaarrekening. In alle toonaarden werden de nieuwe polders bezongen. Dirck Adriaensz Valcooch, schoolmeester van Barsingerhorn, zette de toon in 1599: ‘Verheucht u Sijp, die dus lang int zout hebt geslapen. Nu sultste beweyt worden met koeyen en schapen. Gras, cruyt en bloemkens sullen dy vercieren. Mijn heeren vande Sijpe sullen vreucht in dy hantieren’.
Vondel bezong de Beemster die ‘tot een beemd’ was geworden. En de dominees-vrouw op de pastorie van Middenbeemster, de schrijfster Betje Wolff, kenmerkte omstreeks 1770 de polder als ‘playsant ende vreugdig’. De Amsterdamse bouwmeester Hendrik de Keyser bouwde in 1622 de kerk van Middenbeemster. Hoornse behangselsschilders lieten zich tweehonderd jaar later nog door de Beemster mspireren.
Van stadse allure waren de boerderijen. In 1682 verrees bij de kruising van de Middelweg met de Volgerweg in de Beemster ‘De Eenhoorn’ met zijn Amsterdams aandoend voorhuis. 's Zomers ontvluchtte de eigenaar-grondbezitter de Amstelstad om met zijn familie er het herenverblijf te betrekken. De pachtboer bewoonde het achterhuis.

‘Vredenburgh’

De Hoornse burgemeesters Van Bredehoff de Vicq, eigenaars van de heerlijkheid Gosthuizen, Etersheim etcetera, behoorden tot de regenten die een nog grotere staat voerden. Voor hun zomers verblijf in de Beemster lieten ze complete paleizen bouwen. Zo zette in 1644 de beroemde Amsterdamse architect Pieter Post in opdracht van Frederik Alewijn aan de Zuiderweg de buitenplaats ‘Vredenburgh’. Een prachtig park in de strakke Franse stijl werd er omheen aangelegd, compleet met boomgaard.

AFBEELDING(EN) NOG NIET BESCHIKBAAR = Linksboven: Portret van Adriaan van Bredehoff (1672-1733) en zijn slaaf Tabo Jansz, geschilderd door Nicolaas Verkolje. (WFM)

Rechtsboven: Het hof te Oosthuizen op een tekening van Cornelis Pronk. In 1686 verwierf François van Bredehoff de heerlijkheid Oosthuizen. Om zijn macht te tonen liet hij aan de Beemsterringvaart naast de 16de-eeuwse kruiskerk een prachtig huis bouwen. Hij noemde het ‘De Gerechtigheid’, een verwijzing naar zijn functie van schout te Hoorn. Tot in de 19de eeuw was het buiten in handen van de familie Van Bredehoff. In 1863 liet Cornelia Guldemont, weduwe van Nanning van Bredehoff de Vicq, het gehele complex slopen, uit woede over het verlies van haar recht op inkomsten van de heerlijkheid. Eindeloos procederen had haar niets opgeleverd. Ook een sloopvergunning werd haar door de gemeente Oosthuizen onthouden. Dat belette haar niet om het recht in eigen hand te nemen. (RANH)

Onder: Cornelis Bok (1777-1836) schilderde Schagen en omgeving vele malen. (ZMS)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.