Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 17: Westfriezen en hun sport en spel » pagina 403

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun sport en spel

Omstreeks 1845 werd het initiatief voor dit wrede spel meestal genomen door de waard van een herberg. Op de dag van het spel hing hij een stok uit het venster met verschillende prijzen. Een zilveren messenhecht was de hoofdprijs. Tot aan het eind van de negentiende eeuw werd katknuppelen gespeeld met een levende kat in de ton. De dierenmishandeling werd compleet omdat degene die de wegrennende kat wist te grijpen een extra beloning kreeg. Wie de kat de vrijheid teruggaf, moest rekening houden met een pak slaag van zijn medespelers. Het spel was dan immers over. Niet zelden liet de kat het leven bij dit spel. Aan het begin van de twintigste eeuw was het met het katknuppelen in West-Friesland wel zo'n beetje gedaan. In de jaren vijftig werd via de publicatie van de regels nog een poging gedaan het volksspel te doen herleven. Zonder succes.

Beschaafde kleding voetballers

Een sport die wel navolging vond was voetbal. Het voetbal zoals we dat nu kennen is niet in West-Friesland uitgevonden; het werd hierheen gebracht. In 1889 al werd in Hoorn, op het schietterrein aan de Buitenluiendijk, hartstochtelijk gespeeld. De voetballers daar noemden zich ‘Sporters’ en kwamen voort uit een cricketafdeling. De deftige kleding (lange kousen, kniebroek, blauwe trui en een rode sjerp) was geen garantie voor beschaafd spel. Het ging er rauw aan toe, vooral als de Sporters tegen de soldaten speelden die op het schietveld exerceerden. Het ‘beschaafde’ voetbal werd in Hoorn geïntroduceerd door mensen als J. van Hoolwerff. Hij zat in Nijmegen op kostschool en leerde daar, bij Quick, het echte voetbalspel kennen. “Al enkele zondagen had hij zich vermaakt om onze gevechten,” schreef een oud-lid van HSV Sport 1889, de vereniging die voortkwam uit de Sporters en geldt als de oudste nog bestaande voetbalvereniging van West-Friesland. Echte wedstrijden speelde HSV Sport in die eerste jaren alleen tegen Alcmaria Victrix uit Alkmaar. Andere clubs waren er destijds nog niet.

AFBEELDING(EN) NOG NIET BESCHIKBAAR = Linksboven: Een groepje schaatsenrijders uit Sijbekarspel staat in 1921 bij de Vekensloot klaar voor een tocht naar Medemblik. Belangrijk onderdeel is de schaatsstok. Bij de beginknop schaatst de aanvoerder die het tempo bepaalt. Alle anderen haken aan. De achterste persoon is de aanduwer. Opvallend is de keurige kleding waarmee men de toertocht begon. (G. Bijpost, Sijbekarspel)

Rechtsboven: Schaatsmedailles uitgereikt na voltooiing van klassieke toerschaatstochten. Van links naar rechts: Enkhuizen-Stavoren v.v. (50 kilometer), De Vijfdorpentocht rond Oostwoud (50 kilometer), IJsselmeertocht van 60 kilometer en de toertocht Hoorn-Edam-Amsterdam v.v. (100 kilometer). (P. Sasburg, Midwoud)

Midden: 's Zomers kon men ook schaatsen. In Enkhuizen had Abram Visser omstreeks 1910 aan het Westeinde een rolschaatsbaan geopend. In de muziektent speelde een orkestje. (AWG)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.