Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 15: Westfriezen en hun culturele leven » pagina 356

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun culturele leven

Waarschijnlijk namen ze eenvoudigweg als voorbeeld een voor het huis staande boom, knipten hem na, zonder te beseffen dat ze daarmee een stijl in het leven riepen, die uniek is in Nederland.
Er zijn vrij veel knippers, maar vooral knipsters met een zeer persoonlijke stijl, zoals mevrouw J.B. (Narda) van der Grient-Wilken uit Winkel en mevrouw J. de Jong-Brouwer (geboren 1924) uit Hoogkarspel; de laatste verwerkt vaak Westfriese gebruiken en folklore in haar knipsels, waarvan een aantal als illustratie is opgenomen in de boeken ‘Onze volkskunst’ en ‘Onze volksrijmen’ van Tjaard de Haan, de bekende volkskundige.
Mevrouw J. de Jong-Brouwer heeft de eretitel ‘Jantje III’ verworven. Jantje I is de negentiende-eeuwer Johan George den Boer (Jan de Prentenknipper), Jantje II is Jan Visscher van Urk (1855-1938).

Museumpje

Als twaalfjarige kocht Herman Bos, groentehandelaar in Medemblik, in 1954 de karwats anno 1873 van de Openbare Lagere School. Het verhaal dat erbij verteld werd, boeide hem. Sindsdien is hij verzamelaar, zoals hij zelf zegt, van het cultureel erfgoed van Medemblik. Het vroegere woonhuisje van de Medemblikker jollenbouwer Jo op 't Land, wiens familienaam al sinds 1667 in de Medemblikker archieven voorkomt, staat vol spullen, alle gered ‘van de weggooi’: serviesgoed, meubels, opbergdozen, merklappen, een klompschaats, een klepbroek, een kunstbeen, kinderkleding, kantwerk, de dolkschede van de kastelein van café Sport uit de jaren vijftig, een landschapstekening door Klaas Boes ‘de vrouwenmoordenaar van Schagen’, zoals Bos hem noemt. Klaas Boes vermoordde in Schagen twee vrouwen (1894) en verbleef lange tijd in de psychiatrische inrichting te Medemblik.

Balanceerders

De jaarlijkse kermissen in de grotere plaatsen als Hoorn, Alkmaar en Schagen brengen volksvermaak met meestal veel vreugde en wat ongemak, maar in vroeger tijd vervulden ze ook een culturele functie. In de achttiende eeuw konden de kermisgangers, toegestroomd uit stad en dorpen, kennis maken met ‘een nieuwe wereld’: balanceerders, Chinese schimmen, historische-poppenvertoningen, marionettenspel, opera- en toneelvoorstellingen, leeuwen, beren, kasuarissen (grote loopvogels), wassen beelden. De kermis functioneerde als een min of meer betrouwbare krant of geïllustreerd tijdschrift.

AFBEELDING(EN) NOG NIET BESCHIKBAAR = Rechtsboven: Een ambachtelijk kunstenaar was de houtsnijder, die de mallen voor speculaaspoppen bewerkte. Vooral in de maanden november en december was de houtsnijder druk in de weer met nieuwe mallen. De foto is uit 1942. (AWG)

Onder: Tekening van een vergadering van het Enkhuizer Departement van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. De maker was het bestuurslid Sijbrand Brugman. In 1784 werd 't Nut in Edam opgericht. Het oudste departement in West-Friesland was gevestigd in Hoorn (1791). Dat van Enkhuizen werd zeven jaar later opgericht (1798). Het doel was de verheffing van de gewone mens. De gewone man moest opgevoed worden tot een moderne burger. En 't Nut zorgde ervoor: scholen, bibliotheken, cursussen en spaarbanken. (AWG)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.