Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 11: Westfriezen en hun vertier en vermaak » pagina 261

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun vertier en vermaak

Vierhonderd jaar geleden verbood de overheid in de Westfriese havenplaatsen daarom de verkoop van sterke drank.


Kolven was in de 17de eeuw een echte volkssport. Het werd op straat gespeeld tot ergernis van andere weggebruikers. Plaatselijke overheden verboden het spel op de openbare weg. Zo ontwikkelde de sport zich tot een echte cafésport. In West-Friesland is nog een beperkt aantal kolfbanen. Op de foto uit 1926 slaat Willem Kostelijk tegen de bal op de kolfbaan van het Langedijker restaurant ‘De Roode Leeuw’. (SLV)<

Bijna alle herbergen hadden vroeger een kolfbaan. De belangstelling die tussen 1700 en 1800 overal voor het spel bestond, ging omstreeks 1850 over op het biljarten. Twintig jaar later zag men in West-Friesland ‘nog maar alleen de boeren en ouderwetse burgers kolven,’ zoals werd gezegd. Dat verdroot dokter Van Balen Blanken uit Spanbroek. Dankzij zijn inspanningen is het kolven als volksvermaak niet verloren gegaan.

In Valkkoog woonden omstreeks 1910 ongeveer honderd mensen. Het dorp telde wel twee café's. Op de foto café De Valk van Arie Buik. (HVS)

Wel verdwenen in West-Friesland is het klootschieten. De kunst daarbij was om in groepsverband een met lood verzwaarde bal zo ver mogelijk weg te gooien. De Hoornse dichter Westerop zag in 1728 bij de uitspanning De Nadorst op de grens van Hoorn en Westerblokker hoe men zich er mee vermaakte. Hij noemde het:

‘Vóorwaar een aardig tijdverdrijf
Tot oefening van koude leden
Men ziet er vaak een groot getal
Die met elkaar een wedje maken
Wie eerst met zijnen kloot of bal
Het vastgestelde perk kan raken.’

Speelnoten

Tot omstreeks 1900 was de vrijdag- of zaterdagavond geen uitgaansavond en ook op zondagavond bleven de meisjes thuis. De ouders vonden het wél goed dat ze met hun eventuele geliefdes langdurig ‘op zaten’. De Engelsman G. Johnson verbaasde zich er in 1816 in zijn boek Karakterschetsen over hoe jonge mannen op zondagavond vanuit een herberg op ‘schooi’ gingen naar een meisje. Gaf zij hem geen kans dan gingen de afgewezenen, die men de ‘blauwe schenen’ noemde, de herberg in. Daar bleven ze tot sluitingstijd. Na het verlaten van de herberg werden dan niet zelden poorten uit hekken gelicht, schuiten uit het water gehaald en kruiwagens op daken gezet.


In 1926 bestond de kolfclub Op Maat uit Zuid-Scharwoude 40 jaar. Het jubileum werd onder meer gevierd met een boottocht langs de Langedijk. Op de achtergrond is café De Roode Leeuw zichtbaar. (SLV)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.