Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 6: Westfriezen en hun dorpen » pagina 131

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun dorpen

Redactie en samenstelling: Ed Dekker, Herman Lambooij, Herman Lansdaal, Jaap Raat, Ruud Roodhorst en Peter Sasburg.
Bijschriften: Daan Meijer.
Tekst: Cees Bakker, Carel de Jong en Margriet Wigard.
Met dank aan Rabobank Midden-Westfriesland.

Als iemand in het dorp Andijk op bezoek gaat en hij weet het huisnummer niet – alleen dat de persoon in kwestie aan de Dijkweg woont – dan heeft-ie een probleem. Je kunt kilometers lang zwerven langs de slingerende dijk langs het IJsselmeer voordat je op de plaats van bestemming bent. De Dijkweg is een mooi voorbeeld van hoeveel dorpen in West-Friesland zijn opgebouwd. Het meest kenmerkende uiterlijk van de Westfriese dorpen is namelijk de lintbebouwing. Slierten groen slingeren zich door het landschap, alleen onderbroken door de puntdaken van de stolpen en de spitsen van de kerkjes. Tussen de bebouwing door kun je ver kijken naar het volgende lint, enkele kilometers verder. Iedereen die van West-Friesland houdt, heeft dit ideaalbeeld in gedachten als over de historische schoonheid van het gebied wordt gesproken. Natuurlijk is voor deze vorm van dorpsbebouwing een reden, twee zelfs. In de eerste plaats is er een praktische reden: de veehouderij. Het bedrijfsgebouw waarin mens en dier samen wonen, de stolp, is het meest effectief zo dicht mogelijk bij de landerijen waar de dieren grazen. Hierdoor is het patroon ontstaan van de lange wegen waarlangs de percelen liggen met daarop de stolphoeve. De andere veel belangrijker reden ligt verborgen in het verleden, in het ontstaan van de Westfriese bewoning.

Zandruggen en terpen

Om de bewoningsgeschiedenis van West-Friesland goed te kunnen begrijpen moeten we terug naar de prehistorie. Het gebied van het huidige West-Friesland bestond uit een stelsel van zich steeds verleggende stroomgeulen. Het was een getijdengebied. Ter hoogte van Bergen was een grote, wijd vertakte zeearm, die diep het land instroomde. Door het afzetten van meegevoerde zand- en kleideeitjes werd deze zeearm geleidelijk land.


De Langedijk was vroeger één lange dorpsweg, door een waterrijk gebied. De dorpen Broek op Langedijk, Zuid-Scharwoude, Noord-Scharwoude en Oudkarspel vormen van oudsher één lint. Wilde men naar Bergen en Schoorl, dan kon dat alleen via de Kalverdijk of via de Huiswaard. Op de foto de Dorpsstraat in Oudkarspel. (SLV)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.