Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 4: Westfriezen en hun steden » pagina 90

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun steden

De VOC, gesticht in 1602, was een machtige en rijke organisatie, die het monopolie bezat op de handel met Indië. De VOC was opgebouwd uit zes min of meer onafhankelijke bedrijven, kamers genaamd. Zowel Hoorn als Enkhuizen bezaten een kamer. De kamer van Enkhuizen zond in totaal 329 schepen naar de Oost. Het Oost-Indisch Huis aan de Wierdijk, hier getekend door Anthony Andriessen rond 1800, brandde in 1816 geheel af. (ZZM)

's Zomers was de stad stoffig en benauwd. De stank van de grachten en de geur van beesten en stinkende bedrijfjes waren dikwijls ondraaglijk.
Vóór 1600 werd het stadsbeeld vooral bepaald door de rieten daken van de huizen. Zelfs in de grotere middeleeuwse gebouwen, zoals kastelen en kloosters, werd veel riet verwerkt. Baksteen kwam in Noord-Holland nauwelijks voor. Het werd namelijk niet in deze streek gebakken en de aanvoer was duur. Riet was goedkoop, goed isolerend, makkelijk te herstellen en in het waterrijke Noord-Holland in overvloed aanwezig. De voor- en achtergevels van de huizen waren meestal van hout.
Met al dat riet en hout was het brandgevaar uiteraard groot. Eén vonkje kon hele straten of zelfs buurten verwoesten. Zo ontstond er in 1481 brand in het St. Clara-klooster in Hoorn. Dit klooster stond naast de Noorderkerk aan het huidige Kleine Noord. Door de sterke wind greep het vuur snel om zich heen en veranderde dit deel van de stad in een ‘rode hel’. Vrijwel het gehele gebied tussen de Noorderpoort (nu het NS-station), Veemarkt, Breed en Grote Noord werd verwoest.

De Drommedaris is gebouwd als onderdeel van de vesting Enkhuizen in 1540. Oorspronkelijk was het bouwwerk veel lager; na 1648, toen de vrede met Spanje was getekend, werd het geheel verhoogd. In 1658 werd het koepeltje geplaatst, in 1674 het klokkenspel. (WFM)

In Enkhuizen vond in 1512 een grote brand plaats, waarbij veel huizen in het Westeinde en de Sint Janskapel afbrandden. De kapel werd na vijf jaar herbouwd. Ook Medemblik ontsnapte niet aan het verwoestende vuur. In 1555 ging het nieuwe stadhuis samen met de kerk en vele huizen in vlammen op. Als door een wonder bleef de kerktoren gespaard.
Door de steeds verder aangescherpte brandverordeningen van de stadsbesturen verdwenen uiteindelijk de houten huizen en de rieten daken uit de stad. Enkhuizen kwam als eerste stad met een bepaling dat ieder nieuw huis afgedekt moest worden met dakpannen. De stad zou de kosten daarvan betalen. De bepaling werd steeds meer aangescherpt. Bij de stadsuitbreiding van 1591 mochten alleen nog stenen huizen worden gebouwd.



Alkmaar is geen Westfriese stad, maar voor veel Westfriezen was de stad natuurlijk toch heel belangrijk. Rond 1660 schilderde een anonieme schilder de Waag en Kaasmarkt. In de loop der tijd werden huizen afgebroken om plaats te maken voor de steeds groeiende markt. (SMA)

 


© 1924-2018 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.