Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 1: Westfriezen en hun rijke verleden » pagina 16

Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun rijke verleden

De Westfriezen braken de burchten in Wijdenes en Eenigenburg af. Het kasteel in Medemblik werd belegerd, maar dat hield stand.
De rebellie kwam de Westfriezen duur te staan. Een Hollands-Zeeuws leger sloeg de opstand nabij Alkmaar neer in 1297. Dit treffen, op 27 maart, is de geschiedenis ingegaan als de ‘Slag bij Vroonen’. De totale strijdmacht van de Westfriezen bedroeg 3500 man. Van hen zouden meer dan 3000 de gevechten niet hebben overleefd. De dorpelingen van Vroonen werden voor de door hun verleende hulp aan de opstandelingen zwaar gestraft. Hun huizen en ander onroerend goed werden verbeurd verklaard.

Op deze foto die rond 1906 gemaakt werd, zijn enkele boeren in Oosterblokker bezig met het laden van hooi op een wagen. Rechts van paard en hooiwagen staan de jonge Cornelis Douwe Straaijer, zijn moeder Grietje Straaijer-Heeres en grootmoeder Straaijer. Jarenlang was het gebruikelijk dat het hooi werd gedroogd op zogeheten ‘hooirouken’: een drietal lange houten stokken, die als wigwam werden neergezet. (AWG)

Gevluchte inwoners konden niet naar hun dorp terugkeren en vestigden zich in Koedijk. De Vroonergronden werden pas na 1425, na bijna anderhalve eeuw dus, opnieuw in gebruik genomen. Toen ontstond er een nieuw dorp, Sint-Pancras.
De verloren slag bij Vroonen leidde voor de Westfriese bevolking tot een lange periode zonder oorlogsgeweld, waarin West-Friesland orde op zaken kon stellen. Rond 1300 werd begonnen om zeegaten af te sluiten met dammen. Voor 1317 was de Schardam gelegd, waardoor het bedreigende Beemstermeer werd afgesloten van de Zuiderzee. Herstelwerkzaamheden aan dijken werden uitgevoerd, nieuwe dijken werden aangelegd.

De in 1828 te Wijdenes geboren Gerrit Balk had daar een schilderszaak, waar de Haarlemse kunstschilder Hendrik Savrij regelmatig langskwam. Savrij's vader Martinus was een bekende landschap- en veeschilder, door wie Balk geïnspireerd raakte. Net als hij legde Balk zich toe op het schilderen van landschappen en vee. ‘De stierenleider’ schilderde hij in 1854. Waarschijnlijk is hierop een Westfriese prijsstier afgebeeld; in de vorige eeuw was het gebruikelijk zulke dieren groter af te beelden dan ze waren. (WFM)

Soms was een zeewerende dijk verder landinwaarts nodig. De oude dijk met voorland werd dan prijsgegeven aan de golven. Dit lot ondergingen rond 1335 Gawijzend en Almersdorp, twee dorpen nabij Medemblik. Door een nieuwe dijk tussen Medemblik en Barsingerhorn kwamen zij aan de buitenzijde van de zeewering te liggen. Ook een stuk land bij Wijdenes werd op deze wijze buitengedijkt. Op deze plek heeft vermoedelijk de dwangburcht van graaf Floris V gestaan. Wellicht zullen op deze locatie in het IJsselmeer ooit nog de restanten van dit kasteel boven water komen.



Een anoniem schilderij van een Westfries landschap, geschilderd rond 1850. (WFM)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.