Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » Ach Lieve Tijd » Deel 1: Westfriezen en hun rijke verleden » pagina 3

Voorwoord

Denkend aan West-Friesland zie ik een smalle dijk door een oneindig laagland kronkelen. Het is de Westfriese Omringdijk. De dijk die het leven van opeenvolgende generaties Westfriezen heeft beheerst in hun strijd tegen het water. De dijk die nooit ‘af’ was en kostbaar onderhoud vergde. De dijk die eeuwen het maatschappelijk leven beïnvloedde en die een rode draad vormt in de geschiedschrijving van West-Friesland.

Wie de Omringdijk volgt, ziet waar dijkdoorbraken hebben plaatsgevonden en waar land uit water is aangewonnen. Men waant zich vanzelf in het verleden. Het bovenstaande roept het beeld op dat dit land vóór de aanleg van de Omringdijk laag en onbeschermd is geweest tegen het water en daardoor nauwelijks bewoonbaar. Uit archeologisch onderzoek blijkt echter dat er tijden zijn geweest waarin de mensen in West-Friesland heel goed zonder dijken konden leven. Ver voor het begin van onze jaartelling was West-Friesland al bewoond. Tot ongeveer 1000 na Chr. lag het land zo hoog dat het onder normale omstandigheden geen last had van de zee.

West-Friesland behoorde van oorsprong niet tot het graafschap Holland. Het heeft de Hollanders veel bloed, zweet en tranen gekost om dit gebied te veroveren. Pas onder graaf Floris V is dit in 1288 gelukt. De afstand tot het Binnen- en Buitenhof in ‘het dorp van die Hage’, toen al het bestuurlijk centrum van Holland, was groot. Dit werd nog versterkt door de geïsoleerde positie achter het water van Zijpe, Zuiderzee en de grote meren Beemster, Schermer en Heerhugowaard. In het begin van de strijd voor onafhankelijkheid, de Tachtigjarige Oorlog, speelde West-Friesland met zijn belangrijke havensteden Hoorn, Enkhuizen en Medemblik een vooraanstaande rol aan de zijde van de jonge Republiek der Verenigde Nederlanden. Tussen 1568 en 1590 was zelfs sprake van afscheiding van het gewest Holland. West-Friesland keerde echter terug in het gewest waarvan de naam voortaan ‘Holland en West-Friesland’ luidde en het verwierf een ‘status aparte’. Zo behield het zijn eigen College van Gecommitteerde Raden, Rekenkamer en Admiraliteit, tot 1795. Ik ben ervan overtuigd dat dit heeft bijgedragen aan een gelijkwaardige verhouding met de Hollanders.

In onze tijd bestaat bij een breed publiek veel belangstelling voor het verleden van de eigen streek. De regionale historische en heemkundige verenigingen verheugen zich in een bloeiend bestaan. Die belangstelling wordt gevoed door auteurs die met kennis van zaken en met een scherp oog voor het tekenend detail de gewone man en vrouw in de geschiedenis tot leven weten te wekken. In ‘Het Land Boven het IJ’ was de in februari 1998 overleden Johan Schilstra zo'n schrijver. Op zijn initiatief ontving de Westfriese Omringdijk, die hij zo beeldend had beschreven in zijn boek ‘In de ban van de dijk’, in 1983 de status van provinciaal monument. Geheel in zijn geest verschijnt thans de serie ‘Ach Lieve Tijd West-Friesland’, ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het Westfries Genootschap in 1999. Ik ben er zeker van dat deze uitgave de belangstelling voor de boeiende geschiedenis van dit gewest verder zal stimuleren.

Dr. J.A. van Kemenade,
Commissaris van de Koningin
in de provincie Noord-Holland



De eerste kortebaandraverij in Medemblik op 17 september 1842, werd georganiseerd door officieren van het Koninklijk Instituut van de Marine. (J. Struik, Medemblik)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.